Od kilkunastu lat w Polsce na wartości przybiera koncepcja manualnego diagnozowania i korygowania nieprawidłowości w ciele ludzkim zwana Osteopatią. Jest to system kompleksowej opieki medycznej respektujący podstawowe zasady prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka.

Osteopatia kieruje się swoimi zasadami ustanowionymi przez Andrew Taylor Still około 150 lat temu. Głównym założeniem osteopatii jest fakt, że organizm człowieka posiada ogromne siły autoregulacyjne. Doświadczony osteopata potrafi zlokalizować obstrukcje w ciele pacjenta i posiada ogromny zasób manewrów manualnych korygujących takie obstrukcje. Ta koncepcja pracy okazuje się być w wielu przypadka skuteczna. Dlatego w kolejnych latach rosło zainteresowanie Osteopatią wśród specjalistów pracujących nad poprawą dobrostanu fizycznego i psychicznego swoich pacjentów.

Zauważamy też trend pojawiania się tzw. “urywków osteopatii” w obszarach innych koncepcji i metod terapeutycznych. Będąc wykwalifikowanym osteopatą, który ukończył 5 letnie szkolenie, stwierdzam z całą pewnością, że opanowanie tej filozofii terapii nie jest ani łatwe, ani oczywiste. Wymaga zdecydowanie określonej grupy cech osobowości i charakteru.

Znam wiele koleżanek i kolegów po fachu, którzy pomimo ukończenia takiego samego szkolenia, nie umieli zmienić swojej filozofii pracy.

Moja wiedza i obserwacje tego zagadnienia pozwalają jasno stwierdzić, że osteopatą nie można zostać uczestnicząc w jednym, czy kilku krótkich szkoleniach. Nie ma możliwości pracować „osteopatycznie” po zapoznaniu się z wycinkiem całości.

Są natomiast pozytywne aspekty tego, że osteopatia zaczyna odciskać swoje ślady w obrębie innych metod. Dobrym przykładem jest Masaż Tkanek Głębokich i mięśniowo powięziowe rozluźnianie. Ucząc tej metody pracy już od ponad 13 lat tak w kraju, jak i za granicą, zauważyłem, że za pomocą zasad osteopatii łatwiej jest mi wytłumaczyć zasady działania masażu tkanek głębokich.

Nie sugeruję tutaj, że te dwie metody są do siebie podobne.  Jednak zwracam uwagę na fakt, że w obszarze jednego wymiaru tkanek, jakim jest tkanka łączna powięziowa, można zastosować reguły koncepcji osteopatycznej.

Dla osteopaty nie ma większego znaczenia, w jakim wymiarze tkanek znajduje się problem pacjenta. Może zastosować odpowiedni sposób korekcji dedykowany danemu wymiarowi tkanek.

W metodzie Masażu Tkanek Głębokich natomiast pracujemy celowaną techniką, gdy problem pacjenta stanowi zaburzona powięź.  A w przypadku dysfunkcji w innych wymiarach tkanek, pracujemy w sposób pośredni.

W nadchodzących latach spodziewam się większego trendu łączenia różnych podejść terapeutycznych, gdzie psychoterapeuta czy trener personalny widzą potrzebę poznania technik mobilizacji tkankowych, a masażysta oraz fizjoterapeuta widzi sens w zgłębianiu wiedzy o diecie i ćwiczeniach terapeutycznych.

Prawdopodobnie w okresie nadchodzącego dziesięciolecia pacjent będzie miał szansę trafić ze swoimi problemami do specjalistów, którzy mają szeroką wiedzę i umiejętności z różnych dziedzin terapii.

Obecnie pacjent może liczyć na ten komfort udając się na konsultację do osteopaty. Mam natomiast szczerą nadzieję, że obecni adepci Masażu Tkanek Głębokich, którzy są uczeni przez terapeutów z przeróżnych trendów terapeutycznych, będą umieli respektować różnorodne wersje i możliwości przyczyn dyskomfortu swoich pacjentów.

Łukasz Czubaszewski

Wprowadzenie do Osteopatii – warsztaty

Łukasz Czubaszewski prowadzi warsztaty zatytułowane „Wprowadzenie do Osteopatii”, podczas którego uczestnicy zgłębiają tajniki osteopatii.

Te całodniowe warsztaty to świetna okazja do zapoznania się ze sposobem rozumienia dolegliwości spotykanych u naszych pacjentów. Łukasz opowiada w jaki sposób myśli i wnioskuje osteopata. Uczestnicy poznają ewolucję osteopatii, od jej początków do dnia dzisiejszego. Dowiadują się w jaki sposób osteopata widzi organizm człowieka i jak pracuje z dolegliwościami. W programie warsztatów jest również demo pracy z pacjentem.

Szczególnie atrakcyjną jest część dotycząca diagnostyki osteopatycznej odcinka lędźwiowego, oraz terapii osteopatycznej w dolegliwościach bólowych kręgosłupa, miednicy i głowy.

Podczas warsztatów nauczysz się:

• oceniać i różnicować objawy kliniczne pacjenta,
• prowadzić prawidłowy wywiad i badanie czynnościowe,
• testów funkcjonalnych, neurologicznych i analitycznych.
• przeprowadzać wnioskowanie osteopatyczne,
• oraz dowiesz się, które struktury są zaangażowane w dolegliwości Twojego pacjenta.

Omawiana jest również szczegółowa diagnostyka w zespołach korzeniowych rzeczywistych i rzekomych, bólach niespecyficznych, podrażnieniach więzadłowych, oraz zablokowaniach stawowych. Zajmujemy się także diagnostyką objawów rzutowanych z trzewi.

Jest to warsztat idealny dla wszystkich, którzy chcą zgłębić swoją obecną widzę medyczną i fizjoterapeutyczną.

Plan warsztatów osteopatycznych:

1. Jak zacząć myśleć osteopatycznie i zgłębić swoją dotychczasową wiedzę.
2. Filozofia osteopatyczna. Jak się rozwijała na przestrzeni ponad wieku od powstania koncepcja pracy osteopatycznej?
3. Dwa style naukowe: Osteopatia w systemie medycznym
4. Twórca osteopatii. Idee kierujące A.T.Sill. Ewolucja osteopatii do dni dzisiejszych.
5. Główne założenia osteopatii. Wskazania i przeciwskazania do jej stosowania. Możliwości oraz ograniczenia współczesnej koncepcji.
6. Główne pojęcia osteopatyczne
7. Epidemiologia dolegliwości L/S
8. Protokół diagnostyczny
9. Wywiad
10. Red flags
11. Obserwacja
12. Ocena w pozycji stojącej
13. Ocena w pozycji siedzącej
14. Ocena w leżeniu na plecach
15. Ocena w leżeniu na brzuchu
16. Ocena pacjenta w różnych pozycjach zawierają:
17. Testy dużych amplitud
18. Testy analityczne małych amplitud
19. Testy funkcjonalne
20. Testy wykluczeniowe
21. Testy inhibicji
22. Testy neurologiczne
23. Testy odruchowe
24. Testy trzewne

Artykuł Osteopatia w świecie Masażu Tkanek Głębokich pochodzi z serwisu MasażTkanekGłębokich.

Skrót IASTM (ang. Instrument Assisted Soft Tissue Mobilization) oznacza mobilizację narzędziową, która jako metoda terapeutyczna posiada bardzo silne ugruntowanie w badaniach naukowych dotyczących tematu manipulacji wykonywanych na tkance miękkiej ludzkiego ciała. Badania te prowadzone są w ośrodkach naukowych na całym świecie przez światowej klasy klinicystów.

Technika IASTM – innowacyjne podejście do terapii

Terapia ta została opracowana i dopracowana po wielu latach badań, w ramach których była stosowana klinicznie i podlegała szerokiej informacji zwrotnej od pacjentów, u których tą terapię zainicjowano. Feedback dotyczył zarówno technik, jak i stosowanych narzędzi.
IASTM łączy statyczne i dynamiczne manipulacje tkanek miękkich. Wykorzystywany jest do tego celu specjalistyczny sprzęt kliniczny. Końcowym rezultatem jest terapia restrykcji tkanek miękkich. Technika ta efektywnie mobilizuje wszelkiego rodzaju restrykcje mięśniowo-powięziowe, czy też zrosty. Stosowana jest również w leczeniu urazów i patologii mięśniowo-szkieletowych.

Jakie kursy IASTM wybrać?

Terapii IASTM nauczamy na naszych dwóch kursach, które jako jedyne w Polsce kończą się uzyskaniem międzynarodowych certyfikatów uznawanych na całym świecie:

• Ergon® IASTM (Basic & Advanced)
• Beautystim IASTM

Ergon® IASTM (Basic & Advanced) – to profesjonalny kurs IASTM dla terapeutów chcących pracować w gabinetach mobilizacją tkanek miękkich w oparciu o wykorzystanie narzędzi terapeutycznych. Dowiedz się więcej >

Beautystim IASTM – adresujemy to szkolenie do kosmetologów, lekarzy medycyny estetycznej oraz fizjoterapeutów i masażystów pracujących w branży Beauty. Zapraszamy również wszystkich, którzy chcą zapewnić swoim pacjentom dostęp do zaawansowanych zabiegów estetycznych. Dowiedz się więcej >

Technika IASTM stanowi podstawową terapię w:

1. Tendinopatiach

• Tendinopatie stawu barkowego (tendinopatie m. nadgrzebieniowego)
• Łokieć tenisisty / golfisty
• Tendinopatie dłoni (DeQuervain)
• Tendinopatie achillesa
• Tendinopatie gęsiej stopki
• Zespół pasma biodrowo – piszczelowego
• Tendinopatie kolana (kolano skoczka)

2. Zapaleniu powięzi podeszwy
3. Nadwyrężeniach mięśni (stan podostry/ przewlekły)
4. Naderwaniach więzadeł (faza przebudowy)
5. Deficytach zakresów ruchu w stawach (szczególnie zamrożony bark, widoczne zrosty pooperacyjne, oraz przykurcz Dupuytrena)
6. Mięśniowo-powięziowych Punktach Spustowych (szczególnie spazmy mięśniowe tj. zesp. bólowe piszczeli)
7. Zapaleniu kaletek maziowych w kończynie górnej lub dolnej

Terapia ta stanowi dodatkową terapię wspomagającą w:

1. Zespole bólowym odcinka szyjnego kręgosłupa
2. Zespole bólowym odcinka piersiowego kręgosłupa
3. Zespole bólowym dolnego odcinka kręgosłupa
4. Rwie kulszowej
5. Zespole cieśni nadgarstka

Technika IASTM dla krótko i długoterminowych adaptacji terapeutycznych:

• “Uwolnienie” wiązań krzyżowych pomiędzy tkankami łącznymi
• Stymulowanie procesów anabolicznych w tkance łącznej (włókna kolagenowe)
• Przywracanie elastyczności tkanki łącznej i mięśniowej
• Zwiększanie temperatury skóry
• Torowanie odruchowych zmian w chronicznie nieprawidłowych wzorcach
  aktywacji mięśniowej
• Usprawnianie odruchu miotatycznego i kontroli nerwowo – mięśniowej
• Zwiększanie napięcia wytworzonego w jednym lub w kilku stawach
• Przyspieszanie gojenia poprzez zwiększenie ilości krwi napływającej do
  i w danym obszarze
• Usprawnianie przepływu limfy i powrotu żylnego
• Zwiększanie aktywności komórkowej (w tym fibroblastów i mastocytów)
• Wygórowanie reakcji histaminowej (po działaniu mastocytów)
• Zredukowanie bólu i spazmu mięśniowego poprzez adaptacje neurofizjologiczne
• Odzyskiwanie biomechanicznej funkcji stawów poprzez uwolnienie restrykcji
  i zrostów powięziowych

Narzędzia IASTM

Technika IASTM to rodzaj terapii, w której wykorzystuje się specjalistyczne ergonomiczne narzędzia, które delikatnie “masują i drapią” skórę. Zostały one zaprojektowane i opracowane przede wszystkim z myślą o ich praktycznym zastosowaniu w gabinecie terapeuty. Zarówno na polskim, jak i zagranicznym rynku, można spotkać się z wieloma materiałami, z których wykonane są narzędzia IASTM. Różni są również producenci i dostawcy, chwalący swoje produkty jako te najlepsze. Naszym zdaniem narzędzia ze stali nierdzewnej są zdecydowanie wartymi uwagi pod względem wrażenia dotykowego, odczuwanego rezonansu, trwałości, a nawet wagi.

Na naszym kursie IASTM dajemy kursantom możliwość pracy na trzech precyzyjnie zaprojektowanych i wykonanych narzędziach do terapii tkanek miękkich. Są one:

• wykonane ze stali nierdzewnej klasy medycznej
• zaprojektowane tak, by mieć 23 brzegi / boki wykorzystywane w terapii
• ukształtowane tak, by dopasować się do specyficznych części ciała
• zaprojektowane tak, by zredukować wysiłek praktyka i zoptymalizować efektywność terapii
• wykorzystywane przez tysiące klinicystów na całym świecie
• można o nich więcej poczytać tutaj

Terapii IASTM nauczamy na naszym kursie terapii narzędziowej tkanek miękkich ERGON IASTM. Jest to jedyny taki kurs w Polsce kończący się uzyskaniem międzynarodowego certyfikatu uznawanego na całym świecie. Zapraszamy na to szkolenie zarówno fizjoterapeutów, masażystów, trenerów personalnych, jak i wszystkie osoby pracujące na codzień z ludzkim ciałem.
Warto zaznaczyć, że w tym szkoleniu mogą wziąć udział zarówno uczniowie, jak i studenci powyższych kierunków.

Dlaczego dobrze jest zostać certyfikowanym terapeutą techniki ERGON IASTM?

• Ocenisz potencjalne dysfunkcje powięziowe,
• Dosięgniesz, w sposób terapeutyczny, obszarów do których nie da się z łatwością dotrzeć palcami,
• Wpłyniesz na sztywne tkanki,
• Będziesz redukować napięcie i spazm mięśniowy,
• Odzyskasz zakres ruchu w stawie na przestrzeni kilku sesji terapeutycznych,
• Wytworzysz ponowne kontrolowane i celowane uszkodzenie w przypadku urazów przeciążeniowych,
• Przyspieszysz proces gojenia się tkanek poprzez aktywację fibroblastów,
• Poddasz terapii większość urazów mięśniowo – szkieletowych i sportowych,
• Zastosujesz techniki rehabilitacji funkcjonalnej i techniki łączone,
• Uruchomisz obrzęki i krwiaki powstałe w wyniku urazów sportowych,
• Poprawisz przepływ krwi i limfy,
• Wyrównasz gojące się tkanki,
• Zastosujesz terapię tarcia poprzecznego przy tendinopatiach i innych przewlekłych
  urazach.

Broszury, które naszym zdaniem mogłyby być interesujące dla osób szukających wartościowej wiedzy:

• Technika
• Kurs podstawowy
• Kurs zaawansowany
• Narzędzia
• Sport

Artykuł IASTM pochodzi z serwisu MasażTkanekGłębokich.

Terapia powięzi i techniki mięśniowo powięziowe to obecnie jedne z najszybciej rozwijających się metod pracy z pacjentem. Za wydawałoby się prostymi gestami, wykonywanymi podczas sesji terapeutycznej kryje się spora dawka wiedzy z zakresu anatomii i fizjologii ludzkiego organizmu. Dostępna wiedza naukowa wydaje się już w pełni i satysfakcjonująco tłumaczyć fenomen rozluźniania tkanek miękkich pod wpływem aplikowanych podczas sesji bodźców terapeutycznych.

Terapia powięzi, znana jest również jako terapia tkanki łącznej. To podejście terapeutyczne, które skupia się na manipulacji i pielęgnacji tkanek łącznych w organizmie, zwanych powięzią. Powięź to tkanka łączna, która otacza, podtrzymuje i łączy różne struktury anatomiczne (mięśnie, kości, stawy, narządy oraz naczynia krwionośne). Jest to wszechobecna sieć trójwymiarowych włókien i substancji międzykomórkowych.

Być może już o tym wiesz, że o powięzi mówimy na naszych szkoleniach online, które aktualnie są u nas na stronie w dosyć dużej promocji.

Zaprosiliśmy do nich specjalistów z całego świata, którzy dzielą się z nami swoją wiedzą i najnowszymi badaniami z zakresu anatomii, fizjologii, oraz różnych rodzajów terapii. Wszystkie kursy są powiązane z szeroko pojmowaną powięzią. Zapraszamy Cię serdecznie na stronę, na której zebraliśmy i pogrupowaliśmy je tematycznie: Szkolenia online 

Dla studentów fizjoterapii zrozumienie terapii powięzi jest kluczowe, ponieważ stanowi ona istotny element ich przyszłej praktyki klinicznej. Współczesna fizjoterapia coraz bardziej docenia wpływ powięzi na zdrowie i funkcjonowanie pacjentów. Dlatego wiedza na ten temat może przyczynić się do bardziej skutecznego leczenia i poprawy jakości życia pacjentów. Ważne jest jednak, aby terapeuci posiadali dogłębną wiedzę anatomiczną oraz doświadczenie, aby skutecznie i bezpiecznie przeprowadzać terapię powięzi.

Główne założenia terapii powięzi obejmują:

• Odpowiednia ruchomość: Poprzez manipulację powięzią można wpłynąć na poprawę ruchomości stawów i tkanek miękkich. Ograniczenia ruchomości mogą wynikać zarówno z napięcia, jak i zrostów w powięzi.
• Usprawnienie krążenia: Poprzez uwalnianie napięcia i stymulowanie powięzi można poprawić przepływ krwi, limfy oraz substancji odżywczych do tkanek, co sprzyja nie tylko procesom gojenia, ale także regeneracji.
• Redukcja bólu: Manipulacja powięzią może pomóc w redukcji bólu poprzez złagodzenie napięć i ograniczeń. A mogą się one przyczyniać do powstawania właśnie dolegliwości bólowych.
• Poprawa postawy i biomechaniki: Odpowiednie funkcjonowanie powięzi jest istotne dla właściwej postawy ciała oraz biomechaniki ruchu. I właśnie terapia powięzi może z powodzeniem pomagać w korygowaniu nieprawidłowych wzorców ruchowych.
• Wsparcie układu nerwowego: Wiemy już, że powięź otacza również struktury nerwowe. Manipulacja nią może więc wpłynąć na zmniejszenie “ucisku” na nerwy i poprawę przewodnictwa nerwowego.

Terapia powięzi a Integracja Strukturalna

Terapia powięzi i techniki mięśniowo powięziowe zawarte w Masażu Tkanek Głębokich (MTG), mają swój rodowód w Integracji Strukturalnej, holistycznej koncepcji pracy z pacjentem. MTG został pierwotnie stworzony na potrzeby pacjentów bólowych, a początkowo bodźce terapeutyczne aplikowano lokalnie i doraźnie. Obecnie ta koncepcja pracy ewoluowała do metody z powodzeniem stosowanej zarówno w pracy z pracownikami biurowymi, jak i ze sportowcami, z pacjentami którzy przedstawiają dolegliwości chroniczne lub/oraz stany ostre. Jest skuteczna u pacjentów przed lub po interwencjach ortopedycznych, a także w pracy z postawą ciała.

Terapeuci wplatający w tą metodę umiejętność czytania ciała i palpacji restrykcji tkankowych, przedstawiają obecnie często bardziej holistyczne podejście w swojej terapii, niż miało to miejsce jeszcze kilkanaście lat temu.

A wiesz, że Masażu Tkanek Głębokich uczymy już od ponad 14 lat? – ZOBACZ PROGRAM i ZAPISZ SIĘ!

Techniki mięśniowo powięziowe w pracy z pacjentem

Techniki mięśniowo powięziowe stosowane w MTG to kompleksowa i skuteczna metoda pracy z pacjentami doświadczającymi dolegliwości z układu mięśniowo powięziowego. Sprawdza się również u tych, którzy prezentują objawy dysfunkcji stawowych. Metoda okazuje się skuteczna zarówno w przypadkach dolegliwości miejscowych, jak i w koncepcji pracy holistycznej, gdzie często zdarza się, że objaw nie pokrywa się z rejonem, który go wywołuje. Obecnie zauważyć można również tendencję do wykorzystania tego sposobu pracy u pacjentów, którzy wymagają kompletnej reorganizacji system powięziowego w ich ciele, u których nie zdaje egzaminu poszukiwanie początku mechanizmu adaptacji.

Powyższa terapia i techniki są z powodzeniem stosowane zarówno przez początkujących masażystów, zdobywających podstawy wykształcenia, jak i doświadczonych praktyków, którzy chcą rozwinąć swoje umiejętności bezpiecznego masażu w swojej terapii. W samej metodzie MTG zawarte są w konkretne metody leczenia dolegliwości i urazów, z którymi można spotkać się w praktyce gabinetowej, jak również przykłady ćwiczeń wzmacniających i rozciągających dla naszych pacjentów. MTG pozwala poznać skuteczne techniki, strategie i sposoby radzenia sobie z problemami technicznymi oraz rozwijania swojego sposobu pracy. Zwraca uwagę na prawidłowe ułożenie pacjenta ułatwiające wydłużenie i rozluźnienie mięśni. Uczy technik pielęgnujących wrażliwość dotyku. Daje wskazówki dotyczące leczenia i rehabilitacji w wypadku powszechnych dolegliwości i urazów. 

Dla wielu masażystów i fizjoterapeutów terapia powięzi i techniki mięśniowo powięziowe są już nie tylko światowym trendem, ale terapią o nazwie Bodywork. Liczne opracowania i pozycje literatury określają i pokazują zastosowanie MTG w różnego rodzaju przypadkach klinicznych. Zawierają też wskazówki dotyczące ergonomii i biomechaniki pracy terapeuty, które wydają się być niedoceniane podczas wykonywania zabiegu.

Terapia powięzi i techniki mięśniowo powięziowe – uczymy tego!

Podczas tysięcy godzin spędzonych na praktykowaniu i uczeniu tej koncepcji pracy, zauważamy, że nie zamyka się ona w żadnych ramach. Jest cały czas otwarta i rozszerza swoje pole działania. W ostatnich latach zaobserwowaliśmy większe zainteresowanie terapią powięzi i technikami mięśniowo powięziowymi wśród terapeutów pracujących z pacjentami neurologicznymi i reumatologicznymi, a także psychosomatycznymi.

Ufamy, że zagłębienie się w powyższą koncepcję pracy przyniesie każdemu terapeucie wiele satysfakcji i wniesie świeże spojrzenie na pracę z pacjentem. My ze swojej strony zapraszamy każdego pragnącego zdobyć wiedzę na międzynarodowym poziomie na prowadzony przez nas kurs terapii powięzi i technik mięśniowo powięziowych na którym nauczysz się nie tylko holistycznego myślenia, ale przede wszystkim strukturalnego podejścia do ciała twojego pacjenta.

Indukcja Mięśniowo-Powięziowa (MIT)

Czy jest Ci znana metoda diagnostyczna i terapeutyczna, w której przy pomocy trójwymiarowych ruchów i nacisków usuwa się restrykcje powięziowe?
Z przyjemnością polecamy pierwszy w Polsce kurs skierowany tylko i wyłącznie do fizjoterapeutów, który skupia się właśnie na temacie Indukcji Mięśniowo Powięziowej (MIT). Ta innowacyjna metoda terapeutyczna niezwykle skutecznie rozwiązuje problemy związane z powięzią, zapewniając długoterminowe korzyści dla naszych pacjentów.

Kurs MIT został opracowany przez cenionych specjalistów w dziedzinie fizjoterapii i terapii manualnej. Program kursu obejmuje zarówno teoretyczne podstawy, jak i praktyczne umiejętności, które pozwolą Ci skutecznie stosować tę metodę w swojej praktyce.

To, co wyróżnia ten kurs, to jego praktyczne podejście:

• Będziesz mieć okazję doskonalić swoje umiejętności poprzez pracę warsztatową, ćwiczenia praktyczne oraz studia przypadków.
• Będziesz także uczestniczyć w dyskusjach i wymianie doświadczeń z innymi profesjonalistami z zakresu fizjoterapii.

Po ukończeniu tego kursu jest się wyposażonym w solidną wiedzę i umiejętności praktyczne potrzebne do skutecznego stosowania Indukcji Mięśniowo Powięziowej w swojej praktyce fizjoterapeutycznej.

Nie przegap również okazji, do zdobycia dofinansowania na to nie tak tanie szkolenie. Dajemy taką możliwość, więc zapraszamy do kontaktu z naszym biurem:

tel: +48 662 310 264
email: szkolenia.mtg@gmail.com

Artykuł Terapia powięzi i techniki mięśniowo powięziowe pochodzi z serwisu MasażTkanekGłębokich.

Techniki wykorzystywane w Masażu Tkanek Głębokich zależą przede wszystkim od rodzaju opracowywanej tkanki oraz kierunku, w jakim z tą tkanką pracujemy. Najbardziej skutecznymi technikami rozciągającymi są wyjątkowo subtelne i delikatne ruchy.

Siłę w masażu głębokim można aplikować stopniowo, używając różnych części ciała do masażu. Rzadko zdarza się, aby doświadczony terapeuta do całego zabiegu używał tylko palców. Jeśli jednak ma to miejsce, należy to robić w sposób maksymalnie bezpieczny dla siebie.

Techniki w Masażu Tkanek Głębokich – podział szczegółowy

Aby praca z pacjentem sprawiała przyjemność, konieczne jest indywidualne postrzeganie pacjenta, określenie konkretnych celów i opracowanie jasnych strategii dla każdego masażu i każdej sesji terapeutycznej. W zależności od nawyków postawy, różne części ciała mogą wymagać zupełnie odmiennych ruchów. Poniżej omawiamy najważniejsze techniki w Masażu Tkanek Głębokich.

Ruch podłużny

Jest to technika którą można stosować jako przygotowanie tkanek do terapii. Polega na podążaniu wzdłuż włókien mięśniowych w kierunku siły działania tego mięśnia. Za przykład weźmy mięsień brzuchaty łydki, pracując powyższą techniką będziemy przesuwać tkanki rozciągając je od przyczepu w kierunku dołu podkolanowego.

Dekompresja stawów

Jedna ręka pracuje na mięśniach jw, natomiast druga chwyta ciało pacjenta tuż za stawem i odciąga go w stronę przeciwna niż pracuje ręka pierwsza.

Techniki stymulowania mięśnia do skracania/skurczu

Stosowana jest w przypadku gdy celowe jest wzbudzenie większego napięcia mięśniowego/zwiększenie zakresu ruchu. Kierunek w którym podążamy ruchem to od przyczepu dalszego do bliższego. Będziemy w ten sposób stymulować włókna mięśniowe do skurczu, dodając ruch bierny lub czynny w stawie, na który wpływa masowany mięsień.

Techniki stymulowania mięśnia do rozciągania

Stosowana jest w przypadku gdy celowe jest wydłużenie mięśnia. Kierunek w którym podążamy ruchem to od przyczepu bliższego do dalszego. Będziemy w ten sposób stymulować włókna mięśniowe do rozciągania, dodając ruch bierny lub czynny w stawie, na który wpływa masowany mięsień.

Zahacz i rozciągaj

Zasady działania tej techniki najlepiej wytłumaczyć na przykładzie elastycznej taśmy na środku której zawiązany jest węzeł. Rozciągając taśmę za brzegi węzeł (wzmożone napięcie w mięśniu) będzie się zacieśniał. Tkankę należy więc przytrzymać w miejscu, gdzie wyczuwane jest największe napięcie i rozciągać ją dzieląc mięsień na kilka części.

Oddzielanie przedziałów międzymięśniowych

Praca w bruzdach mięśniowych, jest najbardziej efektywną pracą jeżeli mamy do czynienia z łącznotkankowymi zrostami, pojawiającymi się w miejscach gdzie 2 mięśnie lub brzuśce jednego mięśnia do siebie przylegają. Rozrywanie zrostów to rozluźnianie poprzez niszczenie mostków siarczkowo-węglowych pomiędzy sąsiadującymi tkankami. W normalnych warunkach nie powinny one tam występować. Gdy już się pojawiają mięśnie zaczynają brać udział w ruchu którego fizjologicznie nie powinny obsługiwać. Mięśnie tracą wtedy część swojej ruchomości oraz siły częściej też wpadają w stan podwyższonego napięcia.

Techniki uwalniania mięśniowego/uwalnianie mięśni z uwięźnięcia

Są przydatne gdy stwierdzimy brak ruchomości tkanki mięśniowej w kierunku innym niż kierunek przebiegu jego włókien, np. w kierunku uniesienia tkanki mięśniowej od tkanek leżących głębiej.

Masaż poprzeczny

Technika polega na wałkowaniu/rolowaniu opuszkami palców w poprzek włókien mięśniowych w których wyczuliśmy zwiększone napięcie/przykurcz.

Agresywne techniki rozciągania

Ruch przeciwko napinającemu się mięśniowi jest najbardziej efektywną formą rozciągania mięśni. To technika polegająca na mocnym przesuwaniu tkanki w kierunku restrykcji, czyli ograniczonego kierunku przesuwalności. Jest mocniejszą wersją stymulowania do wydłużania. Polega na przytrzymaniu  tkanek przyśrodkowo od punkty największego napięcia i przesuwaniu tkanek w kierunku dystalnym. Można ja wykonać z ruchem częścią ciała pacjenta lub w ustawieniu neutralnym.

Musimy być pewni że mięsień, który chcemy opracować nie jest uszkodzony. Technika jest na tyle silna że można spowodować większe urazy gdyby mięśnie były uszkodzone. Podczas ruchu masażu w kierunku do przyczepu bliższego pacjent wykonuje czynny ruch w stawie, rozciągający opracowywany mięsień. Technika zamiennie może być nazywana “zahacz – wydłuż”, a nazewnictwo wynika z tego, że w pierwszych materiałach ze szkoleń Arta Riggsa można ją odnaleźć pod nazwą “hook and stretch”, zaś w późniejszych edycjach jest już nazywana “hook and lengthen”.

Niektóre z powyższych technik nie bedą odpowiadały niektórym terapeutom, a inne będą dobre dla niektórych pacjentów. W momencie, w którym poczujesz się w danej technice dobrze i pewnie, twój masaż (terapia) zyska łatwość i płynność. My ze swojej strony zachęcamy do eksperymentowania, unikania rutyny, wyrażania swojej kreatywności i rozwijania intuicji w relacji z Twoim pacjentem.

Wszystkich powyższych technik nauczamy na naszym kursie z Masażu Tkanek Głębokich i rozluźniania mięśniowo-powięziowego z anatomią palpacyjną, na który zapraszamy zarówno fizjoterapeutów, masażystów, trenerów personalnych, jak i wszystkie osoby pracujące na codzień z ludzkim ciałem.
Warto zaznaczyć, że w organizowanym przez nas szkoleniu mogą brać udział także uczniowie oraz studenci powyższych kierunków.

——-

Na poniższym filmie możesz zobaczyć jak my szkolimy i jaką tworzymy atmosferę na kursie z Masażu Tkanek Głębokich.
A jeśli chcesz poznać szczegóły tego szkolenia i troszkę więcej o nim poczytać, zapraszamy na stronę tego kursu -> TUTAJ

Artykuł Techniki w Masażu Tkanek Głębokich pochodzi z serwisu MasażTkanekGłębokich.

Jedynym sposobem, żeby osiągnąć wszystkie te cele równocześnie jest działanie. Musisz pojawiać się w różnych mediach, z różnorodnymi treściami. Pomogą Ci w tym narzędzia do tworzenia reklam, grafik, dobrego copywritingu, a potem do analizowania ruchu i zachowań odbiorców. Wiesz jak to wszystko ogarnąć? Pomożemy Ci!

Naszym zdaniem najlepszym sposobem marketingu dla fizjoterapeutów i masażystów jest tworzenie sieci kontaktów, aktywne wykorzystywanie mediów społecznościowych, tworzenie wysokiej jakości treści, zwiększanie widoczności w wyszukiwarkach internetowych i budowanie lojalności poprzez wyjątkową obsługę klienta. Warto również zainwestować w programy partnerskie, promocyjne i oferty rabatowe dla nowych klientów.

Strona internetowa

Strona Internetowa to Twoja wizytówka. To także narzędzie do pozycjonowania Twojej firmy w sieci. Dzięki niej ludzie znajdą Cię w wyszukiwarce. Nie musisz na nią wydawać fortuny! WordPress, o którym jeszcze będziemy pisać, jest w pełni bezpłatnym edytorem stron, który pozwala Ci tworzyć treści i szatę graficzną bez znajomości języków programowania! Jeszcze wrócimy do tego tematu 😉

Newsletter

A skoro strona, to również newsletter! Nie treść kontaktu z ludźmi, którzy już Cię znają. Przynajmniej raz w miesiącu przypomnij im o tym, jak wspaniale jest iść na masaż, zaproponuj zniżki, złóż świąteczne życzenia. Tak buduje się prawdziwą relację.

Social Media

Facebook

Co prawda Facebook odchodzi powoli do lamusa, jednak wciąż pozostaje głównym medium społecznościowym do komunikacji z odbiorcami. Większość osób wciąż posiada tu swoje konta aby “być na bieżąco” i kontaktować się ze znajomymi przez Messengera (swoją drogą: Ty dajesz im taką możliwość?). Tutaj czytają Twoje komunikaty.

Menedżer firmy i menedżer reklam (https://www.facebook.com/business/) – z pewnością wiesz, że nie wszystkie Twoje posty trafiają do wszystkich odbiorców Twojej strony. Oczywiście pomagają tutaj płatne reklamy. Ale to już wyższa szkoła jazdy, przydałby się marketingowiec, prawda? Albo dobre narzędzie do zarządzania. Poznaj Facebooka od biznesowej strony!

Instagram

A tutaj patrzą na Twoje zdjęcia! Możesz uwieść ich wspaniałymi fotkami relaksującego masażu i zdrowego, rozluźnionego ciała. Tego nie da się opisać 🙂

Canva (https://www.canva.com) – efekty, które oferuje Instagram dla Twoich grafik to za mało? Jeśli szukasz oryginalniejszej albo bardziej eleganckiej formy dla zdjęć – znajdziesz ją w tym programie. Możesz dodawać filtry, napisy, kształty, elementy dekoracyjne. Wszystko! A po stworzeniu konta w Canvie przekonasz się, że platforma przyda Ci się również do tworzenia plakatów, banerów, ofert. O tym również napiszemy więcej w kolejnych artykułach.

Ostatnio pojawiła się nowa funkcja “Usuwanie tła“, która pozwala na pozbycie się niechcianych elementów drugiego planu za pomocą jednego kliknięcia. To niezwykle pomocna funkcja podczas m.in. przygotowywania grafik do marketingowej oferty gabinetu terapeutycznego, opracowywania zdjęć na stronę internetową czy podczas tworzenia rozmaitych kolaży waszych zdjęć. Dokładnie opisane funkcje i możliwości tego narzędzia zostały przedstawione na tej stronie: https://www.canva.com/pl_pl/funkcje/usuwanie-tla/

Tik Tok

Wydaje Ci się, że dla gabinetu fizjoterapii lub masażu publikowanie krótkich filmików jest bez sensu?
Wpisz w wyszukiwarkę aplikacji hashtag “masaż” i zobacz co robi Twoja konkurencja. Jeśli to nadal Cię nie przekonało, zobacz działania innych branży i firm, np. Porsche. Tak! Porsche i inne luksusowe marki też tutaj są!
Na całym świecie z aplikacji korzysta ponad 689 milionów aktywnych użytkowników. W Polsce to ponad 3 miliony osób. I wygląda na to, że popularność tego narzędzia stale będzie rosła.

InShot (https://inshot.com) – to łatwy w obsłudze edytor filmów i zdjęć. Nie musisz przesyłać ich ze smartfona na komputer. Kilkoma ruchami palców przycinasz i montujesz swój film, dodajesz do niego tekst, elementy graficzne, a nawet podkład dźwiękowy. Tak powstaje idealny materiał na relację na Facebooka lub InstaStories.

YouTube

Możesz nie pojawiać się na Tik Toku, ale na pewno warto być na YouTube! Filmy to absolutny trend Internetu, niezależnie od wieku odbiorców. Możesz opublikować krótkie zajawki różnych rodzajów masażu, tutoriale lub całe webinaria.

Pixabay (https://pixabay.com/videos) – oprócz bezpłatnych zdjęć do komercyjnego użytku, na platformie Pixabay znajdują się krótkie i długie fragmenty filmów, które możesz wkomponować w swój materiał wideo. Na przykład w formie przerywników, albo tła dla napisów początkowych/końcowych.

Fora branżowe

Sprawdź, czy pojawiasz się w rankingach, na listach punktów masażu w Twoim mieście. Jeśli nie, napisz do administratorów takich stron z prośbą o dodanie swojego salonu A może artykuł sponsorowany, na stronie która poleca najlepszych specjalistów w Twojej dziedzinie? Jeszcze jedno. Nie zapomnij sprawdzić gdzie pokazuje się Twoja konkurencja!

Uberuggest (https://neilpatel.com/ubersuggest/) – to zaawansowane narzędzie, z którego korzystają analitycy internetowi i marketerzy na całym świecie. Wystarczy, że wpiszesz tutaj adres strony, którą chcesz zbadać (swoją lub konkurencji) i otrzymujesz wiele istotnych podpowiedzi. Na przykład przez jakie wyszukiwane hasła ludzie trafiają na stronę albo kto wspomina o niej w swoich kanałach. Oczywiście im więcej “backlinków”, tym lepiej.

Google – narzędzia i reklama

Google Moja Firma

Banał, o którym często się nie pamięta. Kojarzysz?
W wynikach wyszukiwania od razu bez wchodzenia na stronę widzisz często zdjęcie, lokalizację, kontakt i godziny otwarcia różnych firm, gabinetów, prywatnych przychodni.
Usługa Google Moja Firma, potocznie nazywana wizytówką lub nawet czerwoną pinezką to bez wątpienia jedna z najbardziej popularnych metod wyszukiwania firm w internecie.

Każdy przedsiębiorca może zgłosić swoją firmę do oznaczenia w wyszukiwarce Google Mapy zupełnie bezpłatnie. Prowadząc aktywnie swoją wizytówkę możesz całkowicie za darmo znaleźć się na samej górze wyszukiwarki.

97% internautów szukając danej firmy zaczyna od wyszukiwarki Google.
9 na 10 osób zostaje na pierwszej stronie i nigdy nie przechodzi na stronę drugą. Jeśli nie ma Cię na pierwszej stronie klient z pewnością znajdzie się w rękach twojej konkurencji.

Google Moja Firma (https://www.google.com/intl/pl_pl/business/) – po prostu wejdź tutaj i uzupełnij wszystkie potrzebne informacje o Twojej firmie, gabinecie.

• Pamiętaj, aby w rozszerzeniu nazwy użyć słów, po których Twoi klienci będą Cię szukali w internecie.
• Zwróć uwagę również na systematyczne dodawanie tam wpisów ze zdjęciami, aby Google wiedział, że twoja firma żyje, funkcjonuje i ma się dobrze.
• Wymień swoje usługi, odpowiednio je ponazywaj, tak aby ich nazwy przykuwały uwagę szukających.
• Dbaj o oceny i opinie dot. Twojej firmy (gabinetu). Poproś początkowo znajomych, aby wystawili ci 5-cio gwiazdkowe opinie i napisali kilka pozytywnych zdań na Twój temat. To bardzo szybko zaprocentuje.

Można natomiast płacić za optymalizację wizytówki w Mapach Google, czyli za pozycjonowanie w Mapach Google oraz za reklamy Google Ads. Jest to jednak indywidualną kwestią każdej z firm.

Uwaga!

Czy dodanie firmy do Google Maps jest darmowe?
Tak, dodanie firmy do Google Moja Firma jest darmowe i w momencie tworzenia wizytówki firmy w Google nie wiążą się z tym żadne opłaty. Później, również za darmo możesz zarządzać nią w panelu Google Moja Firma.

Czy zdarzyło Ci się, że „dzwonił ktoś z Google”?
Jeżeli tak, to prawie na pewno próbuje Cię ktoś oszukać. Pracownik Google zadzwoni do Ciebie tylko w jednym przypadku: jeżeli sam o taki kontakt poprosisz.

Czy zdarzyło Ci się usłyszeć: „Jak nie zapłacisz to usuniemy Cię z Google?”
Pamiętaj – nikt nie może usunąć wizytówki Google Moja Firma (oprócz Ciebie). To Ty jesteś właścicielem swojej Firmy i Ty jesteś właścicielem swojej wizytówki. Posiadanie wizytówki nie wymaga przedłużenia jej wyświetlania poprzez opłacenie abonamentu. Za nic nie musisz płacić ani podczas zakładania wizytówki, ani w dalszych latach jej posiadania!

Google Ads dla początkujących. Jak się reklamować, aby nie przepłacać za reklamy?

Powszechnie wiadomo, że podstawą działań systemu reklamowego Google Ads jest stawka za wyświetlenie reklam w wyszukiwarce, sieci reklamowej, sieci You Tube i innych partnerów. W czasie kampanii uruchamia się bardzo szybka aukcja w czasie rzeczywistym i – w dużym uproszczeniu – zazwyczaj wygrywa, czyli zostanie wyświetlona reklama z wyższą stawką.

Powołując się na opinię certyfikowanego specjalisty Google Ads Michała Szczerka, wielu doświadczonych reklamodawców opiera się na automatyzacji określania stawek i wyświetlania reklam użytkownikom. Wtedy reklamy mają większe szanse docierać do naprawdę zainteresowanych odbiorców w najbardziej odpowiednim czasie. Wydaje się to przecież kluczem dobrego marketingu. Ale… reklamodawcy często oddają większą część sterowania swoimi reklamami systemowi Google, tracąc przy tym możliwość ich kontrolowania samemu.

Specjalnie dla użytkowników, którzy nie maja doświadczenia w prowadzeniu kampanii marketingowych, Google udostępnia pewne połączone sposoby automatyzacji reklam.

Ulepszone CPC (eCPC) dobrą strategią dla początkujących

Jest to jedna ze strategii automatycznego określania stawek, gdzie reklamodawca określa, jaką kwotę może zapłacić za wyświetlenie swojej reklamy, ale pozwala systemowi automatycznie dostosować stawkę w zależności od tego, z jakim prawdopodobieństwem kliknięcie reklamy doprowadzi do konwersji lub sprzedaży. Innymi słowy, system może podnieść tę stawkę, jeśli z jego szybkiej analizy wynika, że dana reklama może doprowadzić do konwersji, czyli jeśli jej kliknięcie może spowodować zakup lub inne działanie, które reklamodawca ustawił jako ważne, na przykład zapis do newslettera czy pobranie ebooka/pdfa.

Jak to działa?

Otóż funkcja ta wykorzystuje wiele sygnałów wysyłanych w trakcie aukcji, takich jak dane demograficzne użytkowników, informacje w przeglądarce, lokalizacji, porze dnia i w ten sposób potrafi dostosować stawki do niepowtarzalnego kontekstu. System na podstawie algorytmów potrafi oszacować, czy Twoja reklama w danym kontekście wyszukiwania będzie przydatna dla użytkownika.

Podsumowując, system reklamowy Google Ads w dużej część opiera się na automatyzacji, czego czasami obawiają się reklamodawcy, szczególnie ci niezbyt doświadczeni w prowadzeniu kampanii
reklamowych. Właśnie dlatego powstała opisana wyżej strategia Ulepszonego CPC, która w odróżnieniu od typowej strategii Automatycznego Określania Stawek, łączy możliwości kontrolowania
przez reklamodawcę wydawanych pieniędzy, z możliwością automatyzacji tej stawki przez system.

Ulepszone CPC (eCPC): https://support.google.com/google-ads/answer/2390590?hl=pl

Zdjęcia i grafika

Warto wiedzieć, że w odpowiednich miejscach w internecie znaleźć można zdjęcia i grafiki, które z powodzeniem możesz wykorzystywać zarówno na Twojej stronie www, jak i w mediach społecznościowych. Wszystko zależy od odpowiedniego ich doboru pod względem praw autorskich. Pokażemy Ci tutaj 3 grupy serwisów oferujących fotografie i grafiki ZA DARMO:

1. Udostępnione przez autorów na mechanizmie Creative Commons Zero (możemy z nich korzystać w najszerszy możliwy sposób. Również komercyjnie i nawet bez konieczności podpisywania autora):

• https://pixabay.com/pl/
• https://www.pexels.com/pl-pl/
• https://unsplash.com/
• https://foodshot.co/
• https://startupstockphotos.com/
• https://pickupimage.com/trip/
• https://travelcoffeebook.com/
• https://gratisography.com/
• https://magdeleine.co/browse/
• https://stocksnap.io/
• http://piviso.com/

2. Dostępne w domenie publicznej – to takie, do których prawa autorskie majątkowe już wygasły. Czas odgrywa tutaj najbardziej istotną rolę. Zwykle jest to 70 lat od śmierci twórcy. Są to również te, w stosunku do których prawa autorskie nigdy nie działały, jak w przypadku zdjęć NASA, czy innych agend federalnych, które są z zasady zwolnione z ochrony prawnej przez rząd USA:

• https://polona.pl/
• https://www.rijksmuseum.nl/en/search
• https://www.metmuseum.org/art/collection/search
• https://images.nasa.gov/

3. Udostępniane na licencjach Creative Commons – te zdjęcia lub grafiki wymagają podania informacji o autorze oraz informacji o posiadanej licencji, za każdym razem, gdy korzystamy z danego zdjęcia (licencja CC Uznanie autorstwa), a przy bardziej rozbudowanych licencjach mogą również wymagać korzystania ze zdjęcia tylko w celach niekomercyjnych lub niemodyfikowania go:

• https://foter.com/
• https://www.flickr.com/creativecommons
• https://500px.com/
• https://www.photosforclass.com/

Darmowe programy graficzne

Tworzenie grafiki na własne potrzeby jeszcze nigdy nie było łatwiejsze. Istnieje kilka stron internetowych, które umożliwiają nam całkowicie za darmo opracowanie wszelkiej maści treści wizualnych (również przeznaczonych dla mediów społecznościowych).
Zebraliśmy tutaj dla ciebie kilka topowych programów graficznych. Wszystkie oczywiście “online”, bezpłatne w wersji podstawowej, ale w zupełności wystarczającej do naszych działań na FB lub IG. Najlepsze jest to, że wcale nie trzeba znać Photoshopa, lub innych skomplikowanych programów, aby tworzyć grafiki na wysokim poziomie, z dbałością o szczegóły.

Interesująca i ciekawa grafika pomaga nam nie tylko w zainteresowaniu naszą usługą, lub produktem użytkowników mediów społecznościowych. To również doskonały element, który może uzupełnić nasz artykuł na blogu, lub na naszej stronie www. Sprawdź darmowe programy graficzne, które oferują naprawdę szerokie spektrum szablonów, a dodatkowo są super łatwe w obsłudze:

1. Na pierwszym miejscu jest oczywiście Canva (https://www.canva.com), o której wspominaliśmy już wyżej.
   Dzięki niej stworzysz dosłownie wszystko – plakat, grafikę posta na jakąkolwiek socjalkę, przygotujesz świetną prezentację, wizytówkę lub logo Twojego gabinetu. Znajdziesz tutaj szeroki wachlarz szablonów i gotowych elementów graficznych. Świetne jest to, że dodasz tutaj swoje zdjęcia, logo, naklejkę itp. A następnie “obrobisz” to w kilka minut tak, że wyglądać będzie naprawdę profesjonalnie.
   Niestety w darmowej wersji nie wytniesz tła z twojego zdjęcia, lub grafiki. Z pomocą przyjdzie tutaj takie narzędzie jak: remove.bg (https://www.remove.bg)
2. Kolejnym programem graficznym, z którego możesz korzystać online, a który naprawdę warto znać, jest Crello (https://crello.com/pl)
   Główny layout mocno naśladuje powyższą Canvę. Jeśli chcesz pracować na Crello w wersji darmowej, masz do dyspozycji  tworzenie animowanych grafik, wymiarowo dopasowanych do znanych social mediów. Podobnie jak w Canvie możesz stworzyć projekt o wymiarach niestandardowych, dobierając sobie tylko jednostki, a jakimi chcesz się posługiwać.
   W porównaniu z Canvą, ten akurat program nie posiada tak mocno rozbudowanej sekcji szablonów. Warto jednak zwrócić uwagę, że elementy, do których mamy dostęp w Crello nie są aż tak opatrzone, jak w Canvie.
   Jest jeden podstawowy mankament odróżniający Crello od Canvy. Otóż efekty naszej pracy zostają zapamiętane dopiero po naciśnięciu przycisku “ZAPISZ”, co oznaczać dla nas może utratę dotychczasowej pracy, a przez to dosyć sporą frustrację. Nie dzieje się to tutaj automatycznie jak w Canvie. A szkoda, bo program jest zdecydowanie wart uwagi.
   Wyróżniający to narzędzie jest z pewnością sposób prezentowania funkcjonalności. Są one umiejscowione nie na pasku górnym, ale w postaci okienek.
3. BeFunky (https://www.befunky.com)jest to program do tworzenia troszkę innego rodzaju grafiki. Możesz w nim edytować nie tylko same obrazki, ale również tworzyć różnego rodzaju kolaże, oraz tła na twoje social media. Możesz również wybrać konkretny szablon i grafikę przeznaczoną do zamieszczenia jako post w najbardziej popularnych mediach społecznościowych.
   BeFunky jest stosunkowo prosty w użytkowaniu, ponieważ posiada funkcje: nakładania filtrów, rozmycia, kadrowania, czy usuwania efektu czerwonych oczu.
   Dodatkowo pozwala pobrać zdjęcia z naszego dysku, oraz innych portali społecznościowych. Posiada również konto premium, ale wersja darmowa wystarcza w zupełności, aby stworzyć rewelacyjną grafikę.
4. Jeśli było ci dane mieć wcześniej do czynienia z zaawansowanym programem do tworzenia grafiki, jakim jest Photoshop ze stajni Adobe, to musisz zobaczyć Photopea (https://www.photopea.com)
   Po zobaczeniu interfejsu Photopea, natychmiast zaczniesz porównywać je do siebie. Oba programy wyglądają niemal identycznie, przynajmniej na pierwszy rzut oka. Jeśli chodzi o pracę na grafice rastrowej oraz wektorowej, Photopea nie ma sobie równych wśród darmowych programów online. Zdecydowanie posiada ona najwięcej funkcji jeśli chodzi o edytowanie grafiki. Co ważne, możesz zapisywać swoje “wypociny” w formacie PSD, co bardzo się przydaje w sytuacji, kiedy masz ochotę wydrukować w drukarni swoje wizytówki, ulotki, plakaty, bądź wielkie banery. Naturalnie jest tu możliwa praca na warstwach oraz zaawansowana opcja edycji poszczególnych parametrów zdjęć.

Jeśli chodzi o powyższe programy online przeznaczone do tworzenia grafiki, różnice w ich obsłudze są niewielkie. Interesujące jest porównanie ich funkcjonalności. I właśnie to może zdecydować o wyborze konkretnego narzędzia, lub aplikacji, którą będziemy używać.

Artykuł Marketing w fizjoterapii pochodzi z serwisu MasażTkanekGłębokich.

Co znajdziesz na tej stronie?

• • Dofinansowanie szkoleń
  • Baza Usług Rozwojowych
  • Lista operatorów w poszczególnych województwach
  • Krajowy Fundusz Szkoleniowy
  • Pożyczka na kształcenie z Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) -> NOWOŚĆ

Dofinansowanie szkoleń

Dofinansowanie na nasze szkolenia możesz uzyskać w ramach:

• Bazy Usług Rozwojowych
• Krajowego Funduszu Szkoleniowego

Bezpłatnie pomożemy Tobie w przygotowaniu wniosku o dofinansowanie, dostarczymy niezbędne dokumenty i przeprowadzimy Cię przez cały proces rozliczenia dofinansowania.

Chcesz skorzystać z naszej pomocy przy składaniu wniosku? Masz dodatkowe pytania?

• Zapraszamy do kontaktu telefonicznego pod nr tel: 662 310 264 lub mailowo na adres: szkolenia.mtg@gmail.com

Baza Usług Rozwojowych

Baza Usług Rozwojowych (BUR) to ogólnodostępna, darmowa baza oferująca usługi szkoleniowe i doradcze z europejskim dofinansowaniem prowadzona przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP).

Od 2024 roku z BUR mogą korzystać mieszkańcy wszystkich 16 województw, również osoby indywidualne!

Kto może starać się o dofinansowanie?

Dofinansowanie z BUR przeznaczone jest dla:

• osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą,
• właścicieli mikro, małych, średnich, a także dużych przedsiębiorstw, na szkolenie swoich pracowników,
• osób indywidualnych.

Jaki jest poziom dofinansowania?

Poziom dofinansowania może być różny w zależności m. in. od programu dostępnego w danym województwie, wielkości przedsiębiorstwa oraz czy aplikuje osoba indywidualna czy pracodawca.

Kwota dofinansowania to zazwyczaj od 50% do 80% kosztów szkolenia, ale w niektórych przypadkach może wynieść nawet 100%.

Na jakie szkolenia mogę otrzymać dofinansowanie?

Wszystkie nasze szkolenia są zamieszczone w Bazie Usług Rozwojowych i na każde z nich możesz otrzymać dofinansowanie.

• Aktualną listę naszych kursów w BUR znajdziesz TUTAJ
  (zwróć uwagę, że nasze kursy zamieszczone są aż na kilku stronach)
  

Gdzie i kiedy aplikować o dofinansowanie?

Wniosek o dofinansowanie szkolenia składasz do wybranego Operatora, odpowiedniego dla danego województwa. Zwróć uwagę, że w niektórych województwa może być kilku różnych Operatorów.

Szczegółowe informacje oraz regulaminy dofinansowań, w tym terminy naborów i możliwe kwoty dofinansowania, znajdziesz na stronie danego Operatora.

Jak skorzystać z dofinansowania? – krok po kroku.

1. Krok 1 – Znajdź Operatora dla siebie i sprawdź czy aktualnie trwają nabory oraz jaki poziom dofinansowania możesz uzyskać.
2. Krok 2 – Złóż wniosek oraz niezbędne dokumenty zgodnie z wymaganiami Operatora. Informacje przydatne podczas składania wniosku oraz dokumenty znajdziesz TUTAJ
3. Krok 3 – Po otrzymaniu pozytywnej odpowiedzi od Operatora niezwłocznie skontaktuj się z nami i poinformuj nas o decyzji.

Zapiszemy Ciebie na wybrane szkolenie i poinformujemy o kolejnych krokach.

Lista operatorów w poszczególnych województwach:

• województwo dolnośląskie
• województwo kujawsko-pomorskie
• województwo lubelskie
• województwo łódzkie
• województwo lubuskie
• województwo małopolskie
• województwo mazowieckie
• województwo opolskie
• województwa podkarpackie
• województwo podlaskie
• województwo pomorskie
• województwo śląskie
• województwo świętokrzyskie
• województwo warmińsko-mazurskie
• województwo wielkopolskie
• województwo zachodniopomorskie

Chcesz skorzystać z naszej pomocy przy składaniu wniosku? Masz dodatkowe pytania?

• Zapraszamy do kontaktu telefonicznego pod nr tel: 662 310 264 lub mailowo na adres: szkolenia.mtg@gmail.com

Krajowy Fundusz Szkoleniowy

Krajowy Fundusz Szkoleniowy (KFS) to program realizowany przez Powiatowe Urzędy Pracy w całym kraju. Jego celem jest pomoc w podnoszeniu kompetencji i umiejętności pracodawców i ich pracowników do potrzeb rynku pracy.

Kto może starać się o dofinansowanie?

Dofinansowanie z KFS przeznaczone jest dla:

• osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą,
• właścicieli mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, na szkolenie swoich pracowników.

Jaki jest poziom dofinansowania?

Mikroprzedsiębiorstwa (do 9 pracowników) mogą liczyć na pokrycie 100% kosztów szkoleń, a małym i średnim przedsiębiorstwom wystarczy 20% wkładu własnego.

Gdzie i kiedy aplikować o dofinansowanie?

Aby skorzystać z dofinansowania należy zgłosić się do Powiatowego Urzędu Pracy zgodnego z miejscem rejestracji firmy.

Nabory organizowane są cyklicznie, zwykle w pierwszym kwartale danego roku.

Szczegółowe informacje oraz regulaminy dofinansowań, w tym terminy naborów i możliwe kwoty dofinansowania, znajdziesz na stronie danego Powiatowego Urzędu Pracy.

Jak skorzystać z dofinansowania? – krok po kroku.

1. Krok 1 – Zgłoś się do Powiatowego Urzędu Pracy zgodnego z miejscem rejestracji Twojej firmy i sprawdź czy aktualnie trwają nabory.
2. Krok 2 – Złóż wniosek oraz niezbędne dokumenty zgodnie z wymaganiami naboru. Informacje przydatne podczas składania wniosku oraz dokumenty znajdziesz TUTAJ
3. Krok 3 – Po otrzymaniu pozytywnej odpowiedzi z Powiatowego Urzędu Pracy niezwłocznie skontaktuj się z nami i poinformuj nas o decyzji. Zapiszemy Ciebie na wybrane szkolenie i poinformujemy o kolejnych krokach.

Chcesz skorzystać z naszej pomocy przy składaniu wniosku? Masz dodatkowe pytania?

• Zapraszamy do kontaktu telefonicznego pod nr tel: 662 310 264 lub mailowo na adres: szkolenia.mtg@gmail.com

Pożyczka na kształcenie z Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) -> NOWOŚĆ

Twoja szansa na rozwój bez barier finansowych

Rozwój zawodowy to inwestycja, która zawsze się opłaca. Jednak koszty kursów mogą być dla wielu osób barierą. Dzięki ofercie Pożyczki na kształcenie od Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) możesz zdobywać nowe umiejętności bez konieczności ponoszenia dużych wydatków jednorazowo.

1. Na co możesz przeznaczyć pożyczkę?

Pożyczka może być przeznaczona na finansowanie naszych wszystkich kursów, m.in.:

• Kurs Masażu Tkanek Głębokich
• MTG MasterCourse Kliniczny
• Indukcja mięśniowo-powięziowa (MIT)
• oraz wszystkie kursy rozwijające

2. Ile możesz otrzymać?

• Maksymalna kwota pożyczki to 75 000 zł.
• Oznacza to, że możesz sfinansować nie tylko jedno, ale też kilka oferowanych przez nas kursów specjalistycznych.

3. Warunki finansowania

• Oprocentowanie: 0% przez cały okres spłaty – pożyczka nie generuje odsetek.
• Okres spłaty: do 36 miesięcy (3 lata).
• Karencja: możliwość odroczenia spłaty nawet o 6 miesięcy.
• Koszty dodatkowe: brak prowizji i opłat za udzielenie pożyczki.

4. Możliwość częściowego umorzenia kapitału

Pożyczka na kształcenie daje możliwość umorzenia nawet do 40% kwoty.

• 25% – za ukończenie kursu potwierdzone certyfikatem.
• 15% – jeśli znajdujesz się w trudnej sytuacji materialnej (roczny dochód poniżej 12-krotności przeciętnego wynagrodzenia wg GUS).

5. Kto może skorzystać?

• Każda osoba pełnoletnia mieszkająca w Polsce – niezależnie od statusu zawodowego.
• Pożyczka dostępna jest także dla cudzoziemców, o ile zamieszkują w Polsce.

6. Jak wygląda proces aplikacji?

1. Złożenie wniosku online wraz z dokumentami (www.bgk.pl/produkty/pozyczka-na- ksztalcenie).
2. Ocena i decyzja o przyznaniu pożyczki.
3. Podpisanie umowy i ustanowienie zabezpieczenia.
4. Wypłata środków bezpośrednio na konto instytucji edukacyjnej – Nie musisz zajmować się przekazywaniem pieniędzy.

7. Dlaczego warto?

Dzięki pożyczce na kształcenie możesz pozwolić sobie na rozwój zawodowy bez ryzyka obciążenia domowego budżetu.

Przykład:
Chcesz wziąć udział w kursie Masażu Tkanek Głębokich? Cała kwota może zostać pokryta z pożyczki na kształcenie. Dzięki temu nie musisz płacić za kurs jednorazowo – spłatę możesz rozłożyć nawet na 36 miesięcy, płacąc niecałe 100 zł miesięcznie.
Jeśli ukończysz Kurs Masażu Tkanek Głębokich, ale nie jesteś w trudnej sytuacji materialnej, umorzone zostanie 25% pożyczki, czyli 850 zł. Oznacza to, że kurs będzie Ciebie kosztować jedynie 2 550 zł?
To rozwiązanie, które daje realne wsparcie w zdobywaniu nowych kompetencji i poszerzaniu swojej oferty zawodowej.

Na poniższym filmie możesz zobaczyć jak my szkolimy i jaką tworzymy atmosferę na kursie z Masażu Tkanek Głębokich.

• A jeśli chcesz poznać szczegóły tego szkolenia i troszkę więcej o nim poczytać, zapraszamy na stronę tego kursu -> TUTAJ

Artykuł Dofinansowanie szkoleń pochodzi z serwisu MasażTkanekGłębokich.

Masaż Tkanek Głębokich (MTG) wywodzi się z Integracji Strukturalnej. By lepiej zrozumieć fakt, czym jest Masaż Tkanek Głębokich, lub czym on może być w Twojej praktyce, należy najpierw ugruntować swoją podstawową wiedzę z zakresu właśnie Integracji Strukturalnej.

Integracja Strukturalna jest metodą pracy z ciałem łączącą manipulacje tkanki łącznej z reedukacją ruchową. W IS w ciągu serii zwykle 10-12 sesji terapeutycznych Praktyk stara się zintegrować strukturę ciała Klienta. Jego celem jest poprawa relacji części ciała względem siebie i względem siły grawitacji, tak by zoptymalizować możliwości Klienta do funkcjonowania względem siły grawitacji w polu grawitacyjnym Ziemi.

Zobacz szkolenie z zakresu Integracji Strukturalnej prowadzone w Polsce przez Piotra Szałańskiego – Certyfikowanego Zaawansowanego Terapeutę Integracji Strukturalnej: Wprowadzenie do Integracji Strukturalnej

Integracja Strukturalna skupia się na wydłużeniu i uwolnieniu tkanki łącznej. Opiera się na wydłużaniu kompleksów mięśniowo-powięziowych, oraz zwiększeniu ślizgów pomiędzy warstwami tkanki łącznej. Tak, aby uwzględniając zasady mechaniki oraz indywidualne wzorce napięć, manifestujące się w ciele klienta, zrównoważyć napięcie w systemie tensegracyjnym ciała człowieka, oraz przywrócić optymalną postawę i maksymalną mobilność ciała człowieka. Dzięki powyższym działaniom Klient może poczuć się ponownie w swoim ciele “jak we własnym domu”.

Biorąc pod uwagę powyższe, możemy podsumować, że IS równoważy osiowe ułożenie kości. Prowadzi do umiejscowienia osi w bardziej efektywnym, nie wywołującym napięć miejscu, w systemie tensegracyjnym ciała człowieka i w ziemskim polu grawitacyjnym.

Metoda ta opiera się na pionierskiej pracy Idy P. Rolf, która jako jedna z pierwszych doceniła “plastyczność” (wiskoelastyczność) powięzi i zauważyła, że jeśli pracujemy z nią w odpowiedni sposób, jesteśmy w stanie poprawić postawę i zintegrować strukturę ciała naszego Klienta.

Dr Ida Rolf z pewnością wyprzedzała swoją epokę. Przede wszystkim osobowością, przenikliwością swojej intuicji i dyscypliną umysłu wyrastała ponad swoje czasy. Była niewątpliwie pionierką oraz wizjonerką w badaniach nad powięzią. Ida Paulina Rolf widziała i czuła tkankę ciała jak nikt inny.
Aktualnie prowadzone badania nad powięzią i reakcją tkanki, wykonywane dużo lepszej jakości sprzętem(!), potwierdzają jej hipotezy i przypuszczenia wygłaszane w latach 50-tych oraz 60-tych!
To ona właśnie opracowała i rozwinęła system serii 10-ciu Sesji, który nazwała Integracją Strukturalną. Odkryła, że można osiągnąć niewiarygodne zmiany w strukturze i postawie ciała poprzez manipulację tkanki powięziowej. Mówi się więc, że stworzyła holistyczną metodę manualnej pracy z ciałem, wykraczającej poza dotychczasowe schematy.

Integracja Strukturalna jest metodą potwierdzoną naukowo dzięki działalności Fundacji Naukowej Rolf (ang. Rolf Research Foundation) – www.rolfresearchfoundation.org

Jako metoda pracy klinicznej IS jest metodą wyjątkową w swoich założeniach dlatego, że nie szuka przyczyny problemu w konkretnej strukturze ciała Pacjenta ale w relacjach poszczególnych części ciała ze sobą i całego ciała względem siły grawitacji.

Metoda zakłada, że przyczyna jednego objawu może być objawem innej przyczyny, dlatego nie skupia się na analizie łańcucha objawowo-przyczynowego, lecz na reorganizacji układu tkanki łącznej w całym ciele Pacjenta. Po wyrównaniu sił napięć w żywym systemie tensegracyjnym jakim są nasze ciała, tkanki mogą funkcjonować bez przeciążeń, a już przeciążone tkanki mogą się regenerować. Tak więc terapeutyczny efekt kliniczny jest pewnego rodzaju efektem ubocznym procesu reorganizacji układu tkanki łącznej ciała Pacjenta.

Terapeuta Integracji Strukturalnej bada Pacjenta palpacyjnie oraz wizualnie, w chodzie i w statyce, poszukując restrykcji poszczególnych warstw powięzi. Podczas terapii dużą uwagę poświęca się na pracę w przegrodach międzymięśniowych i elementach kostnych powierzchownie przechodzących. Od dziesięcioleci doświadczali tego Terapeuci Integracji Strukturalnej, a niedawno udowodniła badaniami naukowymi Carla Stecco- to właśnie tam zwykle powięź ulega warstwowym restrykcjom.

Integracja Strukturalna – gdzie się szkolić?

Obecnie na całym świecie działa 21 rozpoznawalnych Szkół IS zrzeszonych w Międzynarodowym Stowarzyszeniu Integratorów Strukturalnych (ang. International Association of Structural Integrators – www.theiasi.net). Ta organizacja dba o jakość nauczania w zrzeszonych szkołach i o to, aby realizowany program nauczania faktycznie odzwierciedlał zagadnienie Integracji Strukturalnej. Rozpoznawalność danej szkoły przez IASI daje pewność kwalifikacji nauczycieli oraz terapeutów.

Spośród wszystkich szkół objętych patronatem IASI moim zdaniem najbardziej rozpoznawalną szkołą jest szkoła Rolf Institute (www.rolf.org) w Europie reprezentowana przez  European Rolfing Association (www.rolfing.org). Te szkoły jako jedyne mają handlowe prawo do nazywania Integracji Strukturalnej Rolfingiem, a Praktyków Rolferami. Szkoła ta nie jest dostępna w Polsce, ale jest dostępna np. w Niemczech, Wielkiej Brytanii i U.S.A.

Inną dużą rozpoznawalną szkołą integracji strukturalnej jest Cech Rzemiosł Integracji Strukturalnej (ang. Guild for Structural Integration – www.rolfguild.org). Oryginalne idee Cechu Rzemiosł Integracji Strukturalnej w Europie kultywuje Europejski Cech Rzemiosł Integracji Strukturalnej (ang. European Guild for Structural Integration – www.rolfguild.eu). Szkoła ta jest dostępna w Polsce, a jej przedstawicielem i jedynym polskim nauczycielem jest Adam Polański (www.rolfing.pl). Europejski Cech Rzemiosł Integracji Strukturalnej uczy omawianej metody w tradycyjny sposób, tak jak uczyła jej twórczyni Ida P. Rolf. Poza Polską, szkoła ta dostępna jest w Czechach, we Włoszech, w Austrii i Wielkiej Brytanii.

Kolejną dużą rozpoznawalną i dostępną w Polsce szkołą Integracji Strukturalnej jest Anatomy Trains Structural Integration (ATSI), do niedawna funkcjonująca pod nazwą Kinesis Myofascial Integration (KMI), w Polsce reprezentowana przez www.anatomytrains.pl i Wojciecha Cackowskiego – nauczyciela i organizatora szkoleń ATSI.

W mojej ocenie, z uwagi na docenienie emocjonalności i wpływów psychosomatycznych na postawę i napięcie ciała człowieka, na naszą uwagę zasługuje również szkoła Hellerwork Structural Integration – www.hellerwork.com, niedostępna w Polsce, a reprezentowana na Świecie przez Josepha Hellera i Daniela Bienenfelda – www.danbienenfeld.com, z którym mieliśmy przyjemność współpracować na warsztatach w Polsce. Nie mniej ważną szkołą Integracji Strukturalnej jest Akademia Integracji Strukturalnej Metody Moralesa (ang. The Morales Method® Academy of Structural Integration “MMASI” – www.moralesmethod.com), z której twórcą Martinem Moralesem mieliśmy przyjemność wielokrotnie współpracować przez kilka lat na kursach w Polsce.

Zdaniem mojego przyjaciela i mentora w zakresie Masażu Tkanek Głębokich Arta Riggsa- przez lata Terapeuci Masażu w U.S.A. i na Świecie obserwowali Praktyków Integracji Strukturalnej.  Nie zagłębiając się w koncepcję tej metody, a obserwując jej metodologię i efekty, “przepuścili” tą koncepcję przez pryzmat wiedzy jaką dysponowali, dostępnych im innych koncepcji terapeutycznych i własnych doświadczeń klinicznych. Stworzyli w ten sposób specyficzne techniki i strategie terapeutyczne, które można nazwać wyrywkami z Integracji Strukturalnej. Służą one do rozwiązywania konkretnych problemów klinicznych Pacjentów, w najszybszy możliwy sposób, bez  prowadzenia procesu reorganizacji układu tkanki łącznej ciała Pacjenta.

Dlatego w Masażu Tkanek Głębokich, terapeutyczny efekt kliniczny nie jest efektem ubocznym procesu reorganizacji układu tkanki łącznej ciała Pacjenta, jak ma to miejsce w Integracji Strukturalnej. Jest zaś efektem analizy i terapii problemu Pacjenta, w oparciu o poszukiwanie łańcucha objawowo-przyczynowego.

Tabela 1. Podobieństwa między Integracją Strukturalna (IS) i Masażem Tkanek Głębokich (MTG)

Tabela 2. Różnice między Integracją Strukturalna (IS) a Masażem Tkanek Głębokich (MTG)

Patrząc z boku na Praktyka IS i Terapeutę MTG, szczególnie obserwując ich tylko przez krótki czas, możemy odnieść wrażenie, że przyglądamy się tej samej terapii. Jednak często cele i intencje prezentowane przez Praktyka IS i Terapeutę MTG są odmienne. Natomiast bez wątpienia głównym zamiarem IS i MTG jest pomoc Człowiekowi w potrzebie. Oba te podejścia terapeutyczne się nie wykluczają, a w ręcz przeciwnie- uzupełniają się znakomicie.

Z własnego doświadczenia oraz klinicznego punktu widzenia, zasadnym wydaje się zastosowanie w pierwszej kolejności Masażu Tkanek Głębokich, znosząc tym dolegliwości kliniczne Pacjenta, a następnie przeprowadzenie Klienta przez pełną serię sesji terapeutycznych Integracji Strukturalnej, jako formy profilaktyki dolegliwości.

Dlatego wszystkich gorąco zachęcam do dalszego rozwoju i udziału w rozpoznawalnych i akredytowanych przez IASI szkoleniach z zakresu Integracji Strukturalnej. Są one dostępne również w Polsce: Wprowadzenie do Integracji Strukturalnej

Tym samym zachęcałbym Certyfikowanych Praktyków IS do udziału w naszym kursie Masażu Tkanek Głębokich byśmy wspólnie odkrywali jak te podejścia się łączą i ze sobą wzajemnie uzupełniają.

W swojej praktyce namawiam do poddania się profilaktycznej serii zabiegów Integracji Strukturalnej wszystkich Pacjentów “wyprowadzonych” dzięki MTG z dolegliwości klinicznych. Uważam, że jest to doskonałe uzupełnienie wcześniejszej terapii.

Przy okazji chciałbym zarekomendować stoły przeznaczone do Integracji Strukturalnej, które zostały stworzone w wyniku współpracy mojej osoby z firmą Habys. Zapraszam do obejrzenia poniższego filmu opowiadającego o stołach INTEGRAL i STRUKTURAL.

Piotr Szałański, PT, CAPSI, Msc

Artykuł Integracja Strukturalna jako źródło pracy metodą MTG pochodzi z serwisu MasażTkanekGłębokich.

Ze względów technicznych i dla przejrzystości podzieliłem ten temat na 4 części i w tym odcinku zajmiemy się podziałem układu autonomicznego na jego składowe. Będę chciał wyjaśnić w przystępny sposób jak działa do czego służy i co robi AUN. W kolejnych częściach będziemy rozmawiali o poszczególnych składowych AUN czyli o części współczulnej i przywspółczulnej oraz części enterycznej.

AUN jest niezwykle skomplikowanym układem, który można określić mianem sterującego wszystkim, co dzieje się w ludzkim organizmie. W szeregu koncepcji terapeutycznych uważany jest on za klucz do skutecznej terapii. I dokładnie w kontekście pracy z różnego rodzaju dolegliwościami chciałbym opisać i przedstawić ten układ.
Na początek ustanowimy sobie taki podział całego ludzkiego układu nerwowego. Proponuje Wam zaopatrzyć się w notatnik i kilka kolorowych markerów żeby przygotować sobie diagramy lub jeśli chcecie mapy myśli, które pomogą wam w zrozumieniu całego wykładu.

Autonomiczny układ nerwowy (AUN) – anatomia

Układ nerwowy możemy podzielić na dwie duże części:

Centralny układ nerwowy czyli nasz mózg i rdzeń kręgowy oraz obwodowy lub peryferyczny jeśli wolicie układ nerwowy.
Ten drugi czyli obwodowy możemy podzielić na następne dwa systemy :
Sensoryczny i motoryczny układ nerwowy.

I znowu zajmiemy się tym drugim systemem czyli motorycznym i podzielimy go znowu na dwie części :
Jedna część nazywa się somatomotoryczny układ nerwowy, czyli ten który podlega naszej świadomej kontroli. Innymi słowy jeśli chcę zgiąć rękę w łokci to muszę o tym pomyśleć że chce to zrobić, mogę jednocześnie regulować dowolnie jak mocno i jak szybko chcę zgiąć rękę, uruchomię wtedy np. kontrakcję czyli skurcz mięśnia dwugłowego ramienia i wykonam ruch natomiast ta druga część układu obwodowego to właśnie układ nerwowy autonomiczny. Czyli bicie mojego serca czy ruchy moich jelit. Te czynności nie podlegają na całe szczęście mojej świadomej kontroli i zachodzą samoistnie czyli autonomicznie.

Autonomiczny układ nerwowy (AUN) dzielimy tradycyjnie na 3 składowe, z których dwie są dość popularne i większości znane.

Mowa tu o komponencie współczulnej i przywspółczulnej. Ale jest też 3 część, która już często pozostaje w cieniu i nie jest zawsze brana pod uwagę. Tą 3 częścią jest komponenta enteryczna AUN. Dlatego zdecydowałem się właśnie na podzielenie materiały na aż 4 część tak by po wprowadzeniu które zrobimy teraz omówić dokładnie każdą z komponentów.

Ok, zróbmy teraz krótkie porównanie układu nerwowego somatycznego i autonomicznego. Istnieją pomiędzy nimi charakterystyczne różnice i dobrze będzie jeśli je teraz sobie przypomnimy.
Tą najważniejszą różnicą jest to że w układzie somatycznym mamy tylko jeden motoneuron, który dociera aż do swojego efektora. Takie neurony nazywamy Alfa Moto Neuronem.

Informacja nie potrzebuje żadnej stacji przełącznikowej, nie musi przeskakiwać na inny motoneuron. Po prostu biegnie bezpośrednio z rdzenia kręgowego, aż do swojego końca, gdzie znajduje się docelowa struktura.

I może jeszcze uściślę to, że biegnie z rdzenia kręgowego. Chodzi o róg przedni istoty szarej rdzenia kręgowego.

Wiem, że ciężko sobie teraz przypomnieć, gdzie ta strefa się znajduje więc zróbmy pewien eksperyment myślowy. Poćwiczymy swoją wyobraźnię. Wyobraźcie sobie, że patrzycie na rdzeń kręgowy przecięty w poprzek na pół. Możecie nawet narysować okrąg w swoich notatkach, który będzie taki przekrój poprzeczny reprezentował. Na górze okręgu napiszcie przód, a na dole tył.
Teraz wewnątrz tego okręgu narysujcie w miarę na środku dużą literę H, jak Halina. Pogrubcie teraz te dwa pionowe ramiona litery H, nie pogrubiając środkowej poprzeczki.
Powinniście mieć teraz na kartkach schematyczny i oczywiście w dużym uproszczeniu rzut poprzeczny przez rdzeń kręgowy.

Litera H na waszym obrazku symbolizuje istotę szarą z dwoma symetrycznymi rogami tylnymi na dole rysunku oraz dwoma symetrycznymi rogami przednimi na górze obrazka. I właśnie z rogów przednich wychodzą włókna motoryczne układu somatycznego. Czasami możecie spotkać się z nazwą “brzuszny alfa motoneuron”.

Nerw biegnie więc do swojego efektora, którym w większości są mięśnie szkieletowe.

Tuż przed mięśniem uwalnia na swojej płytce końcowej specyficzny związek chemiczny, którym jest Acetylocholina i to właśnie ona pobudza receptor dający reakcje w efektorze.
Różnicując włókna somatyczne od włókien układu autonomicznego musimy pamiętać, że układ autonomiczny posiada co najmniej 2 motoneurony na drodze do swojego docelowego efektora.

Pierwszy z nich wychodzący z rdzenia kręgowego lub z pnia mózgu nazywamy neuronem przedzwojowym. Ten który biegnie od zwoju do efektora nazywamy włóknem zazwojowym.

W dalszej części pomówimy o specyficznych zwojach tworzonych przez układ autonomiczny, ale jeszcze chwilę poświęcimy na dokończenie zasadniczych różnic w budowie. Zajmiemy się układem współczulnym i przywspółczulnym.

Autonomiczny układ nerwowy – układ współczulny

W pierwszej kolejności układ współczulny. Przypomnijmy sobie do czego on służy i co robi w naszym organizmie?

Wielu z Was na pewno pamięta że jest to system który odpowiada za reakcje “uciekaj albo walcz”.

Często pomijaną częścią tej reakcji jest reakcja zastygnięcia. Czyli aktywacja tego układu to nie tylko uciekam, albo walczę. Może jeszcze mnie najprościej mówiąc “zamrozić” i nie będę mógł przez chwilę podjąć żadnej akcji. Wszystko tu się zgadza i to skojarzenie jest jak najbardziej trafne. Ten układ jest stworzony tak, by wykorzystywać zasoby energii. Tak, by odpowiadać na wszelkie sytuacje stresowe.

Ja lubię zawsze porównywać aktywacje części współczulnej do uciekania przed lwem na sawannie. Ale zwróćcie uwagę, że jeśli wcielicie się w rolę lwa, który nie ucieka tylko goni np. swój obiad, to u niego też rozwinie się kaskada reakcji związanej z aktywacją układu współczulnego.

Pamiętajcie że różne stresory mogą uruchomić reakcję, która będzie identyczna lecz zależna od dwóch odmiennych sytuacji. O tych wszystkich niesamowitych reakcjach opowiem w osobnym artykule, a na razie skoncentrujmy się na ogółach.

Więc gdzie możemy znaleźć w naszym organizmie włókna współczulne?
Rozpoczynają się one wzdłuż naszego kręgosłupa od wysokości Th1 do zazwyczaj L2. Jest specyficzne miejsce w naszym rdzeniu kręgowym, gdzie zlokalizowane są ciała neuronów przedzwojowych. Wychodzące z rogów przednich istoty szarej włókna będą tworzyły dziesiątki różnych ciekawych zwojów nerwowych i o nich też wam opowiem w artykule o części współczulnej. Będziemy tam omawiać poszczególne efektory oraz ich reakcję pod wpływem pobudzenia.

Autonomiczny układ nerwowy – układ przywspółczulny

A teraz gdzie szukalibyśmy włókien przywspółczulnych?
Zajmują one pozostałe części rdzenia kręgowego. Jedna z tych części, którą koniecznie musicie zapamiętać znajduje się w pniu mózgu. I tak na przykład pniu mózgu znajduje się jądro początkowe nerwu czaszkowego III, czyli jest to nerw okoruchowy Igo neuron przedzwojowy wychodzi z pnia mózgu następnie tworzy zwój i później już włókna zazwojowe będą kierowały się w stronę oka, do swojego efektora docelowego.

Kawałek niżej w pniu mózgu znajduje się jądro początkowa nerwu czaszkowego 7, czyli jest to nerw twarzowy. I tak samo jego włókno przedzwojowe będzie wychodziło z pnia mózgu, następnie tworzyło zwój i włókno zazwojowe będzie już podążał do swoich efektorów.

Kolejny, który prowadzi unerwienie przywspółczulne, to będzie nerw czaszkowy 9 czyli nerw językowo-gardłowy, podobnie jak poprzednie też będzie wychodzić włóknem przedzwojowym stworzyć zwój i następnie podążać do swoich efektorów już neuronem zazwojowym.

Jest jeszcze jeden nerw, który prowadzi bardzo dużo impulsów przy współczulnych jest to 10 nerw czaszkowy, czyli nerw błędny. To jest nerw, który zasługuje na osobny podcast i artykuł i na pewno o nim sobie poopowiadamy sporo rzeczy, ale to, co musicie wiedzieć w tym momencie, to że nerw błędny prowadzi unerwienie autonomiczne przywspółczulne do prawie wszystkich struktur wewnętrznych szyi klatki piersiowej i jamy brzucha.

Jest jeszcze taki jeden rejon, gdzie rozpoczynają się neurony przywspółczulne i dojeżdżają do kości krzyżowej, a konkretnie fragmenty S2 – S4.

Więc trzeba zapamiętać że układ nerwowy części przywspółczulnej rozpoczyna się w takich dwóch segmentach. Jednym będą nerwy czaszkowe 3, 7, 9 i 10, a drugą częścią będzie kość krzyżowa w rejonie S2-S4. I dlatego często w literaturze anglojęzycznej będziecie mogli spotkać takie pojęcie Cranio – Sacral Outfow. Kojarzy wam się z czymś? Oczywiście, że kojarzy się z terapią czaszkowo-krzyżową, której jednym z głównych założeń jest to, że pracuję z autonomicznym układem nerwowym.

Dobrze, to wiemy już gdzie znajdują się włókna początkowe nerwów współczulnych i przywspółczulnych. Teraz chciałbym wejść troszeczkę bardziej w konstrukcję tych włókien, o których wcześniej mówiliśmy i trochę się zagłębię w ich anatomię.

Włókna układu przywspółczulnego mają średnio zmienilinizowane motorneurony przedzwojowe. A po dotarciu do zwoju informacja powoduje uwalnianie acetylocholiny i przekazanie informacji na włókno zazwojowe, które zazwyczaj już nie posiada osłonki mielinowej i do tego jest włóknem krótkim. Po dotarciu do swojego efektora będzie ponownie uwalnia o acetylocholinę, która będzie już wpływała na docelowy narząd lub struktura.

Włókna układu współczulnego mają bardzo krótkie neurony przedzwojowe, które podobnie jak włókna układu przywspółczulnego będą lekko zmielinizowane.

Podobnie jak w układzie przywspółczulnym, w synapsie uwalniana będzie acetylocholina, co spowoduje przeniesienie informacji na włókno zazwojowe, które w tym przypadku będzie włóknem długim oraz bez osłonki mielinowej, biegnącym bezpośrednio do swojego efektora.

Tu pojawia się jeszcze jedna różnica w stosunku do układu przywspółczulnego, a mianowicie neurotransmiterem na końcu włókna zazwojowego nie jest już acetylocholina, tylko noradrenalina.

Autonomiczny układ nerwowy – nazewnictwo

I tu jeszcze słuchajcie – krótka dygresja. W Europie mówi się adrenalina i noradrenalina. Natomiast jeżeli byście przeczytali podręczniki napisane przez Amerykanów, to tam używa się pojęcia zamiennego epinefryna i norepinefryna. Same substancje po prostu różnie się je nazywa w zależności od regionu świata. Czyli adrenalina w Europie – to epinefryna w Stanach Zjednoczonych.

Dlaczego akurat jest to tak skonstruowane? Oczywiście natura ma ku temu swoje powody i na przykład w układzie przywspółczulnym włókna przedzwojowe podróżują przez bardzo długi czas pośród innych tkanek, aż dotrą do swojego efektora końcowego, a czasami będzie tak, że końcowa synapsa jest utworzona dosłownie wewnątrz organu docelowego.

W związku z tym czasami na zwoje w układzie przywspółczulnym mówi się zwój terminalny lub zwój wewnątrznarządowy, zdefiniujmy jeszcze krótko czym jest zwój. Zwój jest zbiorem ciał komórkowych które gromadzą się w bezpośredniej okolicy i tworzą między sobą synapsę.

Atlasy anatomiczne często przedstawiają je jako owalne struktury natomiast miałem kilka razy akcje sekcji zwłok i faktycznie nie wygląda już to tak ewidentnie jak w atlasie anatomicznym. Powiedziałbym raczej, że taki zwój ma minimalne zgrubienie w przebiegu jakiegoś włókna nerwowego.

Ale wracając do powodu, dlaczego włókna przedzwojowe w układzie przywspółczulnym jest takie długie, to odpowiadając krótko trzeba byłoby się odnieść do tego, że konstrukcja zwojów jest właściwie zawsze i wszędzie taka sama. Jednak w układzie współczulnym jest już trochę więcej komplikacji, ponieważ mamy różne typy zwojów.

I dlatego występuje w tej części układu autonomicznego krótkie włókna przedzwojowe następnie tworzy się jeden z typów zwojów, a później informacja przebiega już do efektora długim włóknem zazwojowym.

W układzie współczulnym zwoje często lubią tworzyć swojego rodzaju łańcuchy nazywane pniami i odnośnie pnia współczulnego opowiemy dokładniej w artykule na temat układu współczulnego.

Jeszcze jedną rzecz chciałbym wyjaśnić zamykając tą sekcję budowy neuronów. W układzie współczulnym pomiędzy włóknami przed i za zwojowymi będzie wydzielać się acetocholina. Często włókno przedzwojowe nazywane jest włóknem cholinergicznym.

Dobrze, to teraz spróbujemy wejść trochę głębiej w konstrukcję różnych zwojów w układzie współczulnym.

Zacznijmy od tego, że ciała komórek nerwowych, w których rozpoczynają się włókna współczulne, znajdują się w rogach bocznych istoty szarej i rdzenia kręgowego. A rdzeń kręgowy opuszczają razem z włóknami nerwów somatycznych poprzez korzeń brzuszny i przez chwilę biegną razem z włóknami somatycznymi, później tworzyć już swoje własne zwoje autonomiczne.

Jedną możliwością jest to, że wychodzą ramieniem brzusznym, będą wracały do zwoju, który znajduje się w kręgosłupie i taki zwój nazywamy zwojem paravertebralnym.

Ponieważ te włókna przedzwojowe będą posiadały swoją mieline, będą widoczne jako nerw koloru białego. A miejsce przez które przechodzą, cofają się i wchodzą do zwoju, będzie nazywane białym ramieniem komunikacyjnym. Ten akson wchodzący do zwoju będzie tworzył połączenia z innymi ciałami komórkowymi, które będą się tam znajdowały.

Te komórki nerwowe które znajdują się w boju będą początkiem wujkiem za zwojowych jest to kilka możliwości wejścia gałązki włókna zazwojowe go właśnie z tego zwoju prevertebralnego. Jedną z możliwości dróg, którymi włókna zazwojowe będą opuszczały zwój jest cofnięcie się gałązki nerwu zazwojowego z powrotem do ramienia brzusznego i razem nerwami somatycznymi będą podróżowały do swojego efektora na obwodzie ciała.

Miejsce przez które nerwy będzie przechodził w tym momencie to tak zwana szara gałąź komunikacyjna.
Dlaczego szara?
Ponieważ włókna zazwojowe w układzie współczulnym nie są już zmielinizowane więc są koloru szarego.

To pozostaje nam jeszcze tylko opisać, gdzie włókna wychodzące przez ramię brzuszne będzie podróżowało. Jedną z możliwości jest dotarcie do mięśni, które unoszą włosy na ciele czyli będą to mięśnie pilomotoryczna. Jest nawet taki specjalny test który się nazywa testem pilomotorycznym i gdy chcecie przebadać neurologicznie. Dlatego u pacjenta możecie użyć młotka neurologicznego, a jeśli go nie macie,, to możecie to zrobić swoim palcem albo długopisem. Oczywiście pamiętajcie, żeby długopis najpierw wyłączyć.

Test polega na tym, że przeciągamy młotek neurologiczny po obszarze, który chcemy zweryfikować i odruchem prawidłowym powinno być powstanie albo gęsiej skórki albo uniesienia włosków na ciele. Jeżeli ten odruch nie występuje możecie podejrzewać dysfunkcje układu nerwowego. Druga możliwość to włókna, które będą podróżowały do naczyń krwionośnych w zależności od informacji, będą powodowały wazokonstrukcję naczyń krwionośnych. Dlatego nazywamy je włóknami wazomotorycznymi.

Ale mogą też podróżować do gruczołów potowych zlokalizowanych w całym ciele. I w tym przypadku będziemy je nazywać włóknami sudomotorycznymi.

Jeżeli chodzi o włókna biegnące właśnie do gruczołów potowych, to te włókna, które są włóknami zazwojowymi, komponenty współczulnej autonomicznego układu nerwowego, powinny na ostatnim połączeniu przed efektorem wydzielać noradrenalinę, ale akurat w tym przypadku te włókna motoryczne wydzielają acetylocholiny.

Druga możliwość drogi, którą może wybrać włókno przedzwojowe, to wyjście ze swoich jąder początkowych ze sznurami bocznymi istoty szarej rdzenia kręgowego, następnie przejdzie korzeniem brzusznym oraz cofnie się białym ramieniem komunikacyjnym do zwoju zlokalizowanego przed kręgiem, z którego wyszedł nerw.

Jednak nie wytworzy w tym miejscu synapsy, tylko wejdzie o 1 poziom w dół zwoju, który jest przy kręgu fragmentem poniżej i dopiero tutaj synapsa wytworzy włókna zazwojowe, opuści zwój poprzez szare ramię komunikujące i dalej pobiegnie korzeniem brzusznym razem z włóknami nerwu somatycznego do swoich efektorów, czy do mięśni unoszących włosy do naczyń krwionośnych i do gruczołów potowych.

W przypadku tego scenariusza mamy jeszcze jedną możliwość, a mianowicie włókno zazwojowe może opuścić zwój bezpośrednio z niego, nie wracając do ramion komunikacyjnych. Taki rodzaj nerwów nazywamy nerwem trzewnym.

Przykładem takich nerwów będą nerwy w regionie piersiowym klatki piersiowej, czyli te, które biegną z rdzenia kręgowego do serca, do płuc oraz do przełyku.

W obszarze jamy brzusznej jest troszeczkę inaczej, ponieważ włókna zazwojowe zazwyczaj tworzą jeszcze zwoje poboczne i dopiero z nich wychodzą nerwy trzewne biegnące do efektorów, czyli do trzewi jamy brzusznej i teraz omówimy ich dokładną drogę wyjścia z rdzenia kręgowego.

Włókna przedzwojowe znowu wychodzą ze sznura bocznego istoty szarej rdzenia kręgowego przechodząc przez brzuszny korzeń i z tej części podróżują razem z włóknami somatycznymi, ale cofają się przez białe ramię komunikacyjne do rozwoju nie tworząc na swoim poziomie, tylko przechodząc bezpośrednio do kolejnego zwoju, który leży przed trzonem kręgów w bezpośrednim sąsiedztwie aorty brzusznej. Dlatego też zwoje będą się nazywały zwojami przed-aortalnymi.

Ale to nie jedyna nazwa na te zwoje. Możecie się jeszcze spotkać w atlasach anatomicznych ze zwojem przedkręgowym, a ponieważ wszystkie te zwoje leżą w części brzusznej, czyli znajdują się pod przeponą, czasami mogą być nazywane zwojami podprzeponowymi.

Zróbmy szybko małe podsumowanie. Włókna przedzwojowe w każdym przypadku rozpoczynają się w tym samym miejscu i wychodzą przez ten sam kanał. Czyli przez korzeń brzuszny trafiają najpierw do zwoju, który leży na pobocznych stronach, przednio-bocznych stronach trzonów kręgów, na swoim poziomie i trafiają tam zawsze tą samą drogą i cofają się przez białe ramię komunikacyjne. Tu zaczynają się różne opcje dróg, które nerwy mogą wybrać albo utworzą synapsę w zwoju.

Opuszczam zwój przez z powrotem do ramienia brzusznego, wychodząc na obwód unerwiają pięknie stające włosy, unerwiają naczynia krwionośne lub gruczoły potowe. Mogą wybrać drugą wersję, nie tworzyć synapsy w zwoju.

Z kolei nerwy unerwiające trzewia jamy brzusznej będą najpierw wędrowały do zwojów przykręgowych, do zwoju, który znajduje się przed kręgiem nawet przed aortą i dopiero to tworząc synapsa włókno zazwojowe będzie wychodziło już na obwód.

Zostaje nam jeszcze jedna opcja, o której nie mówiliśmy. Jest to wariant, w którym włókna przedzwojowe spadające białym ramieniem komunikacyjnym w rozwoju po bocznej stronie kręgu, będzie podróżowało w górę, czyli nazwiemy ją włóknem wstępującym.

Autonomiczny układ nerwowy – podsumowanie

Wiem, że to wszystko jest akurat trochę zagmatwane, jeżeli chodzi o budowę i konstrukcję zwojów w układzie współczulnym, ale jeżeli myślimy o tym, że będziemy chcieli manualnie wspierać lub normalizować autonomiczny układ nerwowy, to musimy znać dobrze anatomię oraz lokalizację tych zwojów. No i oczywiście musimy wiedzieć, jakie nerwy wychodzą, w których zwojach i jaka informacja jest prowadzona przez takie nerwy.

W kolejnych kilku odcinkach naszych spotkań będziemy rozkładali na części pierwsze poszczególne części autonomicznego układu nerwowego. Czyli zajmiemy się po kolei układem współczulnym, przywspółczulnym, ponieważ musimy dokładnie poznać zawiłości tych wszystkich części układu autonomicznego żeby skutecznie na nich pracować i pomagać naszym pacjentom.

W tym momencie powinny wam się już naświetlać pewne możliwości pracy z autonomicznym układem nerwowym, chociażby ze względu na lokalizację jego jąder początkowych.

Bo jak sobie przypomnicie, że układ przywspółczulny ma swoje początki w rdzeniu przedłużonym pnia mózgu oraz przy kości krzyżowej, to pewnie już się spodziewacie że wykorzystanie elementów terapii kranio-sakralnej, będzie miało swój olbrzymi wpływ na komponenty autonomicznego układu nerwowego.

Z kolei ciała komórek nerwowych tworzące włókna współczulne tworzą taką strukturę, którą nazywamy pniem współczulnym biegnącym wzdłuż bocznych części kręgosłupa, na wysokości właściwie kątów żebrowych.

I chcąc wpłynąć na strukturę, możemy użyć specyficznych technik mobilizujących w okolicach właśnie kątów żebrowych, albo połączenia żebrowo kręgowego, albo też w sposób celowany pracować na poszczególnym fragmencie kręgosłupa, tak by mobilizować na przykład stawy międzykręgowe.

Jeżeli dobrze opracujecie sobie fizjologię i anatomię autonomicznego układu nerwowego będziecie wiedzieli co, jaką technikę, w jakim przypadku, dla jakiego pacjenta możecie zastosować.

I nie wykonujcie żadnych technik dotyczących układu nerwowego, jeżeli nie jesteście pewni, co taka technika Wam da i co za jej pomocą uzyskacie.

Zrobiliśmy właśnie mocny wstęp do autonomicznego układu nerwowego, zapraszam was do wysłuchania wszystkich części podcastów, oraz przeczytania ich transkrypcji, które powinny dać wam cały obraz i rozwiać wszelkie wątpliwości o autonomicznym układzie nerwowym.

Łukasz Czubaszewski

Artykuł Autonomiczny układ nerwowy pochodzi z serwisu MasażTkanekGłębokich.

PIERWOTNE i WTÓRNE bóle głowy.

W tym materiale opiszę szczegółowo pierwotne kategorie bólów głowy, w której znajdą się:

• Migreny
• Napięciowe bóle głowy
• Neuralgie nerwów czaszkowych
• Klasterowe bóle głowy

Jednak przed omówieniem pierwotnych dolegliwości chciałbym krótko wspomnieć o kategorii dolegliwości wtórnych.

Wtórne bóle głowy

Pracując w gabinecie z pacjentem prezentującym wtórne bóle głowy, zawsze zapala mi się z tyłu głowy czerwona lamka. Musimy pamiętać, że ten rodzaj bólów rozwija się na bazie innych dolegliwości czy chorób i zawsze należy dokładnie określić jaki był początek powstania dolegliwości bólowych głowy. Jakie przyczyny należy brać pod uwagę? Mogą to być wcześniej przebyte infekcje lub choroby. Mogą to być wypadki z udziałem siły mechanicznej. Ale mogą to też być problemy onkologiczne takie jak np. nowotwór w obrębie struktur mózgu. Zawsze w takich przypadkach proszę o doprecyzowanie diagnostyki o opinię neurologa oraz o dodatkowe badania obrazowe takie jak rezonans magnetyczny czy tomograf komputerowy. Muszę mieć pewność, że będę mógł u takiego pacjenta bezpiecznie wykonać techniki powięziowe, mięśniowe czy manualne korekcje.

Skuteczność pracy manualnej we wtórnych bólach głowy

Największe możliwości i największe szanse skutecznej pracy manualnej mamy, kiedy dolegliwości bólowe głowy pojawiły się na bazie etiologii urazowej, czyli pacjent, który doznał wypadku, uderzył się lub został uderzony w głowę. U takich pacjentów lokalizacja obszarów generujących potencjalne przyczyny zaburzeń np. ślizgu tkankowego czy kompresji tkankowych jest dosyć łatwa. Być może oprócz technik tkankowych przydadzą się też zabiegi normalizacji napięć w obrębie szwów czaszki.

Obszary, które często będą powodowały restrykcje to czepiec ścięgnisty, połączenie głowow-szyjne jak i niższe segmenty ruchowe kręgosłupa szyjnego. Często wtórne bóle głowy pojawiają się w przebiegu mechanizmu smagnięcia biczem czyli zespole whiplash. Jeżeli u podłoża dolegliwości bólowych głowy leży zmiana nowotworowa w obrębie struktur mózgu to szanse powodzenia terapii tkankowej znacznie się zmniejszają. Takich pacjentów proszę o bardzo dokładną diagnostykę oraz wskazanie lekarskie do pracy tkankowej czy manualne.

Pierwotne bóle głowy

1. Migrena

W Polsce przyjęło się mówić, że jak kogoś boli głowa to ma migrenę. Tak oczywiście nie jest a migrena jest jednostką kliniczną ze swoimi typowymi objawami. Jeśli więc ktoś ma bóle głowy to jasne, że mogą to być migrenowe bóle głowy, ale może to być też inny typ pierwotnych lub wtórnych bólów głowy.

Kategorie migrenowych bólów głowy

Migrena zaliczana jest do pierwotnych bólów głowy. Wśród kategorii migrenowe bóle głowy można wyróżnić kilka rodzajów takich jak migrena z aurą lub bez aury, migrena połowicza czy migrena podstawna. Jest też migrena okoporaźna i siatkówkowa. Same migreny z aurą można podzielić na 6 jeszcze bardziej specyficznych klas w tym podgrupę, w której występuje tylko aura bez objawów bólowych. My jednak skoncentrujemy się na wyjaśnieniu co wiemy o migrenach i jak możemy z nimi walczyć.

Czym są migreny?

Migrena jest skomplikowanym neurologicznym zaburzeniem, które dzieli się na 4 fazy.

W Pierwszej fazie mogącej zaczynać się nawet kilkadziesiąt godzin przed atakiem bólowym pojawia się zmęczenie i senność. Często następuje obniżenie koncentracji i możliwości skupienia uwagi. Pacjenci stają się nadwrażliwi na bodźce zewnętrzne a ich apetyt maleje. Pojawia się sztywność mięśni szczególnie tych zlokalizowanych na karku.

Istotne jest to, że można wskazać czynnik wywołujący tą fazę. Teoria wyjaśniająca powstawanie pierwszej fazy migreny związana jest z zaburzeniem szeroko pojętej homeostazy. Jeżeli myślimy o homeostazie i utrzymywaniu organizmu w równowadze musimy pomyśleć o podwzgórzu, Części naszego mózgu schowanej głęboko, prawie że w środku głowy. To właśnie podwzgórze jest pierwszorzędową strukturą autonomiczną naszego organizmu. Jest to struktura regulująca wiele procesów hormonalnych i akurat ten fakt może tłumaczyć, dlaczego kobiety są bardzie j narażone na występowanie migren. Podwzgórze reguluje całe kompleksy naszych zachowań, proces głodu, sytości i pragnienia. Reguluje też temperaturę ciała oraz ma wpływ na rytmy dobowe w tym biorytm snu i czuwania. W tym momencie, jeżeli wrócimy na chwilę do objawów występujących w pierwszej fazie migreny i porównamy je do tego co kontroluje podwzgórze to okazuje się, że od razu zauważymy podobieństwa.

Czynniki wywołujące migrenę

Badania wykazały, że osoby z migrenami są bardziej wrażliwe na niektóre czynniki otoczenia czy określone aktywności, powodujące rozpoczęcie ataku. Wśród najczęściej wymienianych wskazać należy stres emocjonalny, zaburzenia gospodarki hormonalnej, głodówka lub po prostu długie przerwy w jedzeniu, pogoda, zaburzenia snu niektóre zapachy czy pewne składniki pokarmowe. Ból karku, dym z papierosów czy alkohol. Jasne światło oraz wysiłek fizyczny a nawet stosunek płciowy.

Być może zastanawiacie się, dlaczego tak mocno się zagłębiam w pierwszą fazę. Jest ku temu dobre wytłumaczenie, ponieważ kiedy jesteśmy w stanie rozpoznać nadchodzący atak migrenowy możemy już dużo wcześniej rozpocząć działania, które czasami mogą być do tego stopnia skuteczne, że nie pozwolą na rozwinięcie się kolejnych faz w tym zasadniczej fazy bólowej. Zawsze, kiedy pracuje w gabinecie z osobą mającą migrenowe bóle głowy proszę ją by opowiedziała o 2-3 wcześniejszych dniach przed atakiem bólu. Co jedli, jaki mieli nastrój, jak przespali noc itd. Często okazuje się, że pacjenci potrafią dobrze opisać jakie objawy pojawiały się w fazie zapowiedzi. Oczywiście w takim śledzeniu objawów i tworzeniu profilu potencjalnych czynników wywołujących pojawia się problem interpretacji, ponieważ kto z was nie ziewa czasem w ciągu dnia lub kto z was nie ma czasem dłuższej przerwy w posiłkach? Ogromnie pomocny okazuje się zwykły notatnik, czy jak to pacjenci często opisują „dziennik migrenowca”. Zbierając odpowiednio dużo informacji można w prosty sposób przeciwdziałać rozwinięciu się migreny.

Drugą fazą jest faza aury. Tylko co 3 osoba cierpiąca na migrenowy ból głowy ma objawy towarzyszące w postaci aury.

Czym jest aura?

Można wyszczególnić kilka różnych typów aury ale najczęściej spotykana jest aura wzrokowa. Jest to w pełni odwracalny objaw neurologiczny polegający na tworzeniu się wizualnych iluzji w postaci nieostrego pola widzenia. Coś jakby popatrzeć przez gruby kawałek szkła, widać światło ale nie można określić kształtu. Czasem są to błyski lub nieostrości w polu widzenia przesuwające się zazwyczaj od obwodu do środkowej części pola widzenia.

Aura sensoryczna lub czuciowa polega na wrażeniu parestezji takich jak łaskotanie albo uczucie, że ktoś mnie czymś dotyka po jednej stronie ciała.

Jest też Aura językowa, w której powstają zaburzenia w mowie. A nawet aura motoryczna, która charakteryzuje się osłabieniem jednej strony ciała.

Co jest przyczyną powstawania aury?

Obecnie najbardziej popularną teorią wyjaśniającą te zjawiska jest teoria rozwijającej się po korze mózgowej fali depolaryzacji neuronów zwana Cortical Spreading depression. Tu chciałbym szerzej rozwinąć ten fenomen, ponieważ leży on u podstaw powstawania nie tylko aury ale też objawów bólowych.

Wcześniejsze teorie tłumaczyły tą sytuację zmianami naczyniowymi w obrębie mózgu, głowy i szyi natomiast my obecnie wiemy już, że jest to znacznie bardziej skomplikowana wydarzenie mogące zaczynać się zarówno w pniu mózgu ale też w innych strukturach mózgu jak np. w podwzgórzu albo w korze mózgowej. Jest to rozprzestrzeniająca się fala

niestandardowego pobudzenia elektrycznego mózgu przechodząca powoli przez obszary kory. Te nietypowe pobudzenia mogą stymulować rejony np. Jąder początkowych nerwów węchowego lub wzrokowych i mogą dawać wygórowane reakcje na zapachy albo powodować mroczki w oczach lub innego rodzaju aury. W dalszej kolejności zacznie rozwijać się objawy bólu. Dodatkowo rozprzestrzeniająca się w korze mózgu fala będzie powodowała wydzielanie się znacznej ilość neurotransmiterów i innych substancji aktywnych chemicznie mogących doprowadzić do wtórnego zapalenia struktury w obrębie głowy.

To z kolei będzie skutkowało objawami takimi jak nudności, wymioty, dźwiękowstręt ale będzie też dawało wrażenie przemęczenia i obniżenie zdolności koncentracji oraz zdolności logicznego myślenia.

Faza trzecia, czyli atak bólowy. Ból jest opisywany jako pulsujący zlokalizowany najczęściej po jednej stronie głowy i rozciągający się od oka przez skroń do szczytu głowy. Jest opisywany jako ból narastający o dużej sile. Czas trwania między 4 a 72 godziny. W tej fazie pojawiają się objawy towarzyszące takie jak nudności, wymioty, światło i dźwiękowstręty. Rzadkim objawem towarzyszącym jest skórna allodynia, czyli nadwrażliwość na dotyk. Tacy pacjenci wspominają, że ból powodowany jest przez dotknięcie głowy, czesanie się, mycie zębów czy nawet położenie głowy na poduszkę. Pacjenci podczas ataku bólowego zazwyczaj chcą się odizolować od czynników zewnętrznych. Szukają ciemnych i cichych pomieszczeń. Lubią się położyć, żeby przeczekać czas bólu. Bóle prawie zawsze związane są z ruchem, dlatego pacjenci, którzy są rozbudzeni i krzyczą z bólu doznają silniejszych ataków.

Co powoduje ból migrenowy?

Musieli byśmy cofnąć się do reakcji z fazy pierwszej i drugiej i idąc krok za krokiem mamy sytuacje w której rozwijają się nadwrażliwości na różne czynniki oraz fala nietypowego pobudzenia kory mózgu. W rezultacie dochodzi do rozprzestrzenienia się pobudzenia na opony mózgowe.

Na dzień dzisiejszy nie do końca wyjaśnione zostały mechanizmem powodowane przez różnego rodzaju molekuły wydzielające się z powodu rozprzestrzeniającej się fali elektrycznej w mózgu, wpływającej na system opon mózgowych gdzie znajdują się naczynia krwionośne. Wiemy, że receptory gałązek nerwu trójdzielnego wychwytują nietypowe zachowanie się naczyń krwionośnych i wysyłają informacje do pnia mózgu. W ten sposób rozwija się dopiero nietypowa reakcja naczyń krwionośnych w obrębie głowy, którą uważa się za bezpośrednią przyczynę powstawania bólu. Ale to nie wszystko, ponieważ części gałązek nerwu trójdzielnego unerwia strukturę okrywającą cały mózg, czyli oponę twardą. W konstrukcji opony zawarte są receptory bólowe które zostają podrażnione w wyniku irytacji nerwu trójdzielnego. To pobudzenie nocyceptorów w oponie twardej zostaje transmitowane przez gałązki czuciowe do mózgu i wtedy powstaje objaw bólowy.

Dlaczego w takim razie pacjenci zgłaszają różne lokalizacje objawów bólowych, skoro u podstaw rozwijania się objawu bólu leży ta sama struktura, czyli opona twarda? Żeby wyjaśni to zjawisko musimy rozwinąć termin bólu rzutowanego.

Bóle rzutowane w migrenie

Wiemy już, że w przebiegu migreny neurony zachowują się nietypowo i dochodzi do ich irytacji. Takie nietypowe zachowanie się pewnych grup neuronów może wpływać na zachowanie się innych neuronów w naszym organizmie. Jeżeli takie zmiany zachowań neuronów zajdą w strukturach pnia mózgu będą miały istotne znaczenie dla czynności innych części naszego ciała. Pień mózgu należy rozpatrywać jako swojego rodzaju stację przekaźnikową, jest to też skrzyżowanie wielu dróg nerwowych i znajduje się tu sporo skupisk tkanki nerwowej tworzących Jądra początkowe nerwów czaszkowych. Znajduje się tam też jądro początkowe nerwu trójdzielnego i w przypadku kiedy dojdzie do nienaturalnego zachowania się neuronów w tym obszarze pacjenci będą rozwijali objawy kliniczne związane z polem unerwienie tego nerwu. W obszarze pnia mózgu znajdują się też inne jądra nerwów, które regulują nasz system oddechowe wpływają na nasz sen, poziom stresu, humor, oraz regulują funkcję autonomicznego układu nerwowego.

Można tu przytoczyć taki przykład objawów związanych z obszarem nosa i zatok szczękowych czy zębów. Wcześniejsze teorie mówiły o przyczynach migren spowodowanych nawracającymi infekcjami zatok szczękowych zębów lub przyzębia. Dzisiaj natomiast wiemy, że taki zespół objawów występuje w przebiegu Neuralgii nerwu trójdzielnego w której mózg interpretuje informacje przewodzone przez nerw jako uczucie wypełnienia oka lub zwiększonego ciśnienia w zatokach czy bólu zębów. Charakterystycznymi objawami dla tej grupy zespołów bólowych głowy są przewlekłe wrażenie wypełnienia zatok, ale objawem jest też zwiększona produkcja płynu w zatokach co skutkuje chronicznie cieknącym nosem. Ten przykład pozwala zobrazować albo też w pewnym stopniu wyjaśnić, dlaczego migrenowcy mają tak różnorodne zestawy objawów z których wiele z nich nie musi być objawami bólowymi.

Dotarliśmy w końcu do czwartej fazy przebiegu migreny, która jest właściwie fazą wychodzenia z objawów. Można ją przyrównać do syndromu dnia poprzedniego popularnie zwanego kacem. Pacjenci nadal mogą czuć ból głowy, ale będzie on zdecydowanie mniejszy niż w fazie ataku i zazwyczaj będzie związany z jakimś charakterystycznym ruchem lub aktywnością. Np. kichnięcie powodujące ból, szybki obrót głowy – pojawia się ból.

Jest to związane z fenomenem zwanym sensytyzacją. Struktury nerwu trójdzielnego w przebiegu ataku migreny zostały pobudzone do tego stopnia, że po wygaśnięciu objawów ostrych zostają w swojego rodzaju gotowości pobudzeniowej i zachowują się tak jakby zmniejszyły swój próg pobudzenia. W takim przypadku nawet niewielkie bodźce, takie które w normalnych warunkach nie powodowałyby pobudzenia teraz odpalają reakcję nocyceptywne. Ta faza mija zazwyczaj po jednym dniu od zakończenie ostrych objawów.

W większości przypadków wydarzenia zachodzące w obrębie głowy omówione przed chwilą nie powodują zmian strukturalnych w budowie mózgu, ale powstały już publikacje, które w jasny sposób dowodzą na podstawie tomografii komputerowej oraz rezonansu magnetycznego, że u pacjentów, u których migreny trwają już długo występują zmiany strukturalne w obszarze mózgu. Obecne teorie tłumaczą zmianę anatomiczną powtarzającymi się mikro zapaleniami w strukturach kory mózgowej. Taka sytuacja może prowadzić do tak zwanej centralnej sensytyzacji układu nerwowego. Dlaczego więc ta teoria nie jest

powszechnie znana i respektowana, jest ku temu prosty powód mianowicie obserwowane np. w rezonansie zmiany w strukturach mózgu mogły przecież powstać na skutek innych wydarzeń niezwiązanych konkretnie z przebiegiem migreny.

Centralna sensytyzacja

Co to jest ta centralna sensytyzacja? Zmiany albo strukturalne, albo funkcjonalne w korze mózgu powstałe w wyniku powtarzających się ataków migrenowych mogą powodować nadwrażliwość na dotyk, na światło na zapachy mogą powodować dźwięki, piski i szumy uszne, mogą być przyczyną chronicznych zaburzeń koncentracji mogą tłumaczyć dziwne objaw przemęczenia. Dodatkowo występujące jeszcze zmiany w naczyniach krwionośnych mózgu mogą niestety zwiększać ryzyko udaru mózgu.

Genetyczne podłoże migrenowych bólów głowy.

Żeby dobrze zrozumieć tą teorię przypomnijmy sobie jak działa układ nerwowy. Spróbujemy więc zajrzeć do wnętrza nerwu. Jeżeli myślicie o pojedynczym nerwie to widzicie swojego rodzaju kabel, który jest owinięte swoją osłonką, jeżeli zaczniemy rozcinać tę osłonkę to w środku znajduje się kilka mniejszych kabelków a każdy z nich nazywamy wypustką nerwu. Każdy pojedynczy neuron ma swoje ciało komórkowe oraz akson i dendryt. W momencie, kiedy wyspecjalizowane komórki receptorowe zostaną pobudzona zaczyna się rozprzestrzenianie sygnału elektrycznego wzdłuż przebiegu wypustek nerwu.

Za rozprzestrzeniającą się fale pobudzenia odpowiedzialny jest ładunek elektryczny jonów sodu i potasu. Jony sodu wnikają do środka a potas ucieka na zewnątrz komórki przez specjalne kanały zbudowane z komórek białkowych, to jeszcze tylko dodam że jony sodu przechodzą oczywiście przez inny kanał niż jony potasu. Ta zmiana polaryzacji neuronów powoduje przemieszczanie się sygnału elektrycznego z dużą szybkością. Dla przypomnienia jest to 125 m/s. Nawet najdłuższe wypustki nerwów w pewnym momencie docierają do swojego końca na których znajduje się tzw. kolba synaptyczna, która potrafi przekazać impulsy elektryczne do następnego neuronu albo innego ciała komórki nerwowej. Impuls elektryczny musi na poziomie końca neuronu w jakiś sposób przeskoczyć do sąsiedniego neuronu, i odbywa się to za pomocą neurotransmitera wydzielanego z końca jednego neuronu do przestrzeni między kolbkami synaptycznymi i odbieranego przez receptory zlokalizowane w kolebce drugiego neuronu. Po odebraniu i zinterpretowaniu neurotransmitera przez receptory możliwe jest odtworzenie sygnału elektrycznego i dalsze jego przewodzenie przez kolejne już neuron. Ten proces jest na tyle skomplikowany, że kilka rzeczy może w nim pójść nie tak. Wyobraźcie sobie defekt genetyczny który jest przyczyną zaburzenia wytwarzania np. struktur białkowych przez komórki. tzn. komórka otrzymuje wszystkie składniki budulcowe natomiast informacja genetyczna jest na tyle zaburzona, że niemożliwe jest wybudowanie przez komórkę prawidłowej trójwymiarowej strukturę jakiegoś białka. Wróćmy do struktur białkowych tworzących kanały dla jonów sodu i potasu znajdujące się w błonach komórkowych. Jeden ze znanych defektów genetycznych w przebiegu migreny powoduje że białka kanałów jonowych nie umieją prawidłowo zamykać się ograniczając przepływ jonów. W takiej sytuacji jony mogą np. wnikać

swobodnie do wnętrza komórki co powoduje rozregulowanie polaryzacji błony komórkowej. W takim przypadku komórka nerwowa może cały czas wysyłać pobudzenie co będzie skutkowało wygórowaną odpowiedzią systemu nerwowego. W rezultacie powstanie sytuacja, w której układ nerwowy staje się nadwrażliwy. Jest jeszcze jeden dobrze znany i opisany defekt genetyczny powodujące zmiany strukturalne w budowie neuroprzekaźników, oraz receptorów które te neuroprzekaźniki odbierają. Konsekwencje takich warunków będą powodować, że układ nerwowy zacznie reagować w sposób przesadny na bodźce. Trzeba też założyć, że znamy tylko kilka defektów genetycznych składających się na całe spektrum objawów zwanych migreną, ale wyjaśniałoby tą różnorodność objawów u pacjentów migrenowych. Może to nam tłumaczyć, dlaczego jeden pacjent z migrena będzie ją miał po jednej stronie, drugi po drugiej a trzeci będzie miał objawy symetryczne. Może to też tłumaczyć dlaczego niektórzy pacjenci prezentują objawy związane z aurami a inni nie, lub dlaczego niektórzy pacjenci mają światło czy dźwiękowstręt a inni takich symptomów pobocznych nie mają.

Hormonalne podłoże bólów migrenowych

Jest jeszcze teoria hormonalna którą chcę na zakończenie części o migrenach omówić.

Ta teoria mówi o wpływie żeńskich hormonów płciowych takich jak estrogen i progesteron. Wpływ ten jest znany, ale cały czas niezbyt dokładnie jeszcze wyjaśniony. Dwa wymienione hormony wpływają na układ nerwowy każdej kobiety na świecie, natomiast jeśli one leżą u podłoża powstawania migreny to te pacjentki prawie zawsze będą wspominały o dosyć szybkich zmianach nasilenia się objawów. W
przypadku estrogenu to co musimy wiedzieć, to że właściwie każda komórka nerwowa posiada specjalne receptor na swoich powierzchniach reagujący właśnie na obecność estrogenu i oczywiście medycynie znany jest defekt genetyczny receptorów reagujących na estrogen. Wiemy też, że estrogen uwrażliwia ciało na bodźce bólowe.

Istnienie na tyle dużo teorii powstawania i przebiegu migrenowych bólów głowy, że nie można mówić tutaj o jednej skutecznej terapii.

Pacjenci z migrenami rozwijają różnorodne zespoły objawów, dlatego leczenie powinno być ściśle dopasowane do konkretnego pacjenta.

2. Napięciowe bóle głowy

Zgodnie ze stanowiskiem międzynarodowego towarzystwa bólu głowy (International headache socaiety) Napięciowy ból głowy jest najczęściej spotykanym rodzajem spośród wszystkich pierwotnych bólów głowy.
To prawie 90 % wszystkich bólów głowy.

Charakterystyka objawów

Ten rodzaj bólu jest najczęściej opisywany jako stały, ściskający dyskomfort przyrównywany do gumowej ciasnej opaski założonej na głowę tak by brzebiegała do okoła głowy na wysokości czoła. Nasilenie bólu opisywane jest jako umiarkowane, ale potrafi być także wysokie u różnych osób. Ból trwa najczęściej od 30 minut do 5 godzin. Rzadziej spotykane są przypadki pacjentów opisujących stały ból typu
napięciowego trwający nawet do 7dni. W tym rodzaju bólu głowy nie występują nudności ani wymioty ale czasami może pojawiać się wrażliwość na światło lub dźwięki. Pomimo że ból ma umiarkowaną siłę potrafi powodować niemożliwość koncentracji oraz dyskwalifikować z pracy czy nawet utrudniać codzienne czynności z uwagi na jego stały i dokuczliwy charakter.

Podgrupy napięciowych bólów głowy

Wyróżniamy dwie podgrupy napięciowych bólów głowy.

Pierwsza grupa to epizodyczne bóle głowy typu napięciowego. Określa się ją przez charakterystykę częstotliwości występowania objawów. Jeśli pacjent zgłasza, że ilość dni z objawami bólowymi jest mniejsza niż 15 w ciągu miesiąca a częstotliwość taka trwa od 3 miesięcy diagnozuję się u takiego pacjenta epizodyczną postać. W tej podgrupie długość jednego ataku bólowego określa się najczęściej miedzy 30 min a 5 godzin. Obecne badania wskazują że wśród cierpiących na TTH jest więcej kobiet niż mężczyzn. Jeżeli epizodyczne objawy pogarszają się w nasileniu bólu lub w czasie występowania objawów podczas pojedynczego ataku istnieje duże prawdopodobieństwo przekszatałcenia się typu pierwszego w chroniczne bóle napięciowe stanowiące podgrupę grupę drugą.

Chroniczne bóle głowy typu napięciowego charakteryzują się 15 lub więcej atakami w ciągu miesiąca a sytuacja taka musi trwać minimum przez kolejne 3 miesiące.

Dla niektórych cierpiący na chroniczny typ napięciowy stałe objawy mogą utrzymywać się przez cały dzień przez kilka kolejnych lat. Bóle w tej kategorii są zazwyczaj oporne na działanie standardowych leków przeciwbólowych. Czasami może się rozwinąć ból podobny charakterystyką do migren.

Różnice pomiędzy bólami migrenowymi i napięciowymi

TTH różni się od migrenowego bólu głowy a prawidłowa klasyfikacja dolegliwości jest kluczowa w procesie ich leczenia. Często pacjenci nie zdają sobie sprawy, że ich dolegliwości należą do grupy TTH.

TTH dają objawy bólowe o mniejszym nasileniu niż migreny, a te często są określane jako bóle ostre. TTH mają lokalizacje bilateralną czyli bolą obie strony głowy w równym stopniu natomiast migreny są zazwyczaj unilateralne – bolą po jednej stronie głowy.

TTH nie progresują podczas pojedynczego ataku i nie reagują na codzienne czynności natomiast migreny mają charakter narastający a wysiłek fizyczny czy nawet czynności codzienne nasilają objawy bólowe. W TTH nie ma objawów towarzyszących takich jak zawroty głowy nudności czy wymioty w migrena występują one bardzo często.

Co wyzwala bóle typu napięciowego?

Zastanówmy się jakie są wyzwalacze powodujące napięciowe bóle głowy.

Tradycyjną aczkolwiek już starą teorią powstawania TTH było zwiększenie napięcie tkanki mięśniowej w obrębie głowy. Ta teoria została już kilkakrotnie zweryfikowana w badaniach naukowych. Potwierdzono, że nie obserwuje się istotnie większego napięcia mięśni głowy i czaszki u osób cierpiących na TTH i tych które TTH nie mają.

Obecne badania oraz odkrycia nad istotą TTH wskazują, że pierwotnym czynnikiem wywołującym TTH jest faktycznie wzrost napięcia tkankowego ale w obrębie szyi a nie głowy. Szczególną uwagę

skierowano na górny odcinek szyjny oraz połącznie głowowo-szyjne. Ich wzmożone napięcie może stymulować pień mózgu powodując jego wzmożona sensytyzacje.

Potwierdzono też w badaniach, że podczas ataku mięśnie znajdujące się na czaszce nie zmieniają specjalnie swojego napięcia.

Co możemy więc zrobić dla pacjentów z tą kategorią bólów głowy?

Jeśli jesteś osobą cierpiącą na bóle głowy typu napięciowego powinnaś zadać sobie pytanie czy Twoja szyja została dokładnie zbadana i przetestowana przez specjalistów zajmujących się bólami głowy? Jeśli Twoja odpowiedź brzmi nie, to rekomenduje Tobie odwiedzenie terapeutów specjalizujących się w tego typu dolegliwościach. Dokładna analiza pozwoli na zdefiniowanie podłoża i przyczyn występowania TTH. Może okazać się, że proste zabiegi rozluźniające odpowiednie grupy tkanek w obrębie szyi spowodują przełom w leczeniu Twoich objawów. Jeśli droga słuchaczko/ drogi słuchaczu jesteście fizjoterapeutami lub terapeutami manualnymi to już pewnie wiecie, że istnieje całkiem sporo skutecznych technik wpływających na stan napięcia i balansujących górny odcinek kręgosłupa szyjnego. Omówienie takich technik w tym miejscu nie jest najlepszym rozwiązaniem ponieważ wypadało by je obejrzeć żeby móc się nimi bezpiecznie i skutecznie posługiwać. Natomiast tak jak w przypadku poprzednich i oczywiście następnych części naszych podcastów powstanie ebook w którym takie techniki zostaną opisane i pokazane. Zachęcam więc was do odwiedzania naszej strony co jakiś czas i polujcie na materiały dodatkowe uzupełniające podcasty.

Drugie pytanie które powinna zadać sobie osoba z TTH brzmi czy twój pień mózgu został zbadany w celu oceny i potwierdzenia lub tez wykluczenia możliwości rozwijania się TTH z powodu zmian anatomicznych. Jeśli nie, powinniście to jak najszybciej zrobić. A specjalista w tej dziedzinie powinien określić na podstawie np. MRI czy masz uchwytne zmiany strukturalne mogące być przyczyną Twoich objawów.

3. Bóle głowy – Neuralgia nerwu trójdzielnego

Podobnie jak z wcześniejszymi rodzajami bólów głowy opowiem Wam czym jest Neuralgia piątego nerwu czaszkowego, jakie są jej objawy i jak możecie sobie pomóc jeżeli na takie bóle głowy cierpicie.

Neuralgia nerwu trójdzielnego jest chronicznym zespołem objawów bólowych dotyczącym pola unerwienia jednej lub więcej gałązek nerwu trójdzielnego. Objawy bólowe mogą rozwijać się w okolicach twarzy, czaszki i w głowie. Osoby cierpiące na taki rodzaj bólów będą prezentowały objawy raczej unilateralne, czyli tylko po jednej stronie, ale mogące dotyczyć praktycznie całej strony głowy i twarzy od potylicy przez skronie do boku twarzy. Każdy z pojedynczych ataków może trwać od zaledwie kilku sekund do kilku minut (najczęściej opisywane do 2 minut) ale oczywiście mogą zdarzyć się okazjonalne ataki trwające dłużej.

Charakter bólu

Charakter objawów bólowych opisywany jest jako ból nagły przeszywający porównywalny do porażenia prądem elektrycznym, często opisywany tez jako ból kłujący porównywany do ukłucia igłą czy nożem. Czasami pacjenci opisują ból jako postrzał. U osoby doznającej ataku zazwyczaj pojawia się grymas bólu na twarzy często pacjent zakrywa ręką obszar w którym ból występuje. Ilość ataków w ciągu dnia może być znacznie zróżnicowana, ale opisywane są najczęściej wartości pomiędzy jednym do 50 pojedynczych ataków na dzień. Ból prawie zawsze opisywany jest jako silny i niestety może zwiększać swoje nasilenie z czasem trwania dolegliwości. Pacjenci często doświadczają łzawienia oka oraz podrażnienia i zaczerwienienia spojówki po stronie, po której występuje objaw bólowy.

Pacjenci w tej kategorii bólowej często mają mocno wygórowaną sensytyzacje i nawet niewielkie bodźce takie jak dotykanie twarzy, żucie, mycie zębów, czy nawet mówienie może wywoływać atak. Neuralgia jest bardziej popularna u kobiet niż u mężczyzn i dotyczy w większości osób po 50 roku życia.

Budowa i funkcja nerwu trójdzielnego

Porozmawiajmy chwilę o anatomii nerwu trójdzielnego. Jest to nerw, który pierwotnie jest nerwem sensorycznym. Natomiast zawiera też w swojej budowie anatomicznej włókna ruchowe. Szczególnie dużo jest ich w części żuchwowej. Posiada w swojej budowie trzy gałązki, z których każda odpowiada za unerwienie innej części twarzy i czaszki.

• Pierwsza gałązka, to gałązka oczna, unerwiająca okolice oka, bok nosa, czoło i szczytową część głowy.
• Druga gałązka to gałązka szczękowa, która unerwia obszar do przodu od skroni poprzez policzki do górnej wargi.
• Trzecia gałązka to gałązka żuchwowa, która prowadzi unerwienie od skroni przez żuchwę do brody.

Poprzez maping bólu, czyli poproszenie pacjenta o dokładne opisanie lub najlepiej wskazanie lokalizacji objawów będzie możliwe określenie, z którą gałązką nerwu występuje problem.

Podgrupy neuralgii nerwu trójdzielnego

Występują trzy podgrupy neuralgii nerwu trójdzielnego, które teraz szybko omówimy.

Pierwsza to klasyczna neuralgia nerwu trójdzielnego. W grupie tej objawy bólowe rozwijają się bez uchwytnej przyczyny dolegliwości, albo są wynikiem zaburzenia ukrwienia gałązki nerwu. W takim przypadku mówimy o uszkodzeniach nerwu w przebiegu kompresji naczyniowej przez np. naczynia żylne lub tętnicze. Uszkodzenia takie zachodzą głównie w pobliżu korzeni nerwowych w strukturze pnia mózgu. Klasyczne neuralgie podzielić można jeszcze na dwie mniejsze podkategorie. W jednej podkategorii ból występuje także pomiędzy atakami w drugiej bólu pomiędzy atakami nie ma i okresy te są zupełnie bezobjawowe.

Taka sytuacja zdaża się u połowy wszystkich cierpiących na neuralgię i oznacza, że pomiędzy ostrymi atakami występuje pewien stały poziom objawów bólowych w tej samej okolicy co ostre ataki.

Typ drugi to wtórne neuralgie nerwu trójdzielnego. W tek kategorii objawy rozwinęły się na skutek wcześniej istniejącej choroby. Za takie choroby uważa się stwardnienie rozsiane, nowotwór w obrębie mózgu lub malfolmacja w obrębie naczyń krwionośnych.

Typ trzeci to idiopatyczne neuralgie nerwu trójdzielnego. Do tej kategorii zalicza się pacjentów, u których powstała neuralgia, ale nie ma wcześniejszych chorób w historii pacjenta, nie ma też uchwytnych zmian funkcjonalnych ani strukturalnych, które mogłyby zostać potwierdzone w badaniu fizykalnym lub w badaniu obrazowym takim jak np. rezonans magnetyczny.

W większości przypadków pacjenci z neuralgia są zdiagnozowani i nie jest to powszechne być mieć charakterystyczne objawy bez diagnozy przez dłuższy okres czasu.

Symptomy mogą być czasem podobne do objawów migrenowych bólów głowy lub nawet dla klasterowych bólów głowy.

Przyczyny neuralgii nerwu trójdzielnego

Co więc jest przyczyną neuralgii nerwu trójdzielnego. Bardzo często zdarza się, że neuralgia jest spowodowana zaburzeniami w strukturze lub funkcji jąder początkowych nerwu trójdzielnego. Jądra zlokalizowane w obrębie pnia mózgu są nadwrażliwe i często mogą zostać uwrażliwione przez zmiany napięciowe powstające w górnym odcinku kręgosłupa szyjnego. Pobudzenie będzie się rozprzestrzeniało od strefy pnia mózgu do przodu twarzy przechodząc przez boczną część głowy. Następnie będzie już obejmowało specyficzne pole unerwienia jednej lub kilku gałązek nerwu trójdzielnego.

Podobnie jak w przypadku innych typów bólu głowy kluczowe jest postawienie trafnej diagnozy. Neuralgia nerwu trójdzielnego może być skutecznie leczona w przypadku, gdy nie doszło jeszcze do zmian w strukturze anatomicznej jąder początkowych nerwu lub jego pnia, istnieją tez metody zapobiegania nawrotom tych dolegliwości.

4. Klasterowe bóle głowy

Klasterowe bóle głowy są relatywnie rzadkimi i bardzo ostrymi w swoich dolegliwościach bólami głowy, zaliczanymi do pierwotnych bólów głowy. Czyli do takich, które nie są wynikiem innych dolegliwości i nie zależą od wcześniej przebytych lub trwających obecnie chorób. Są jedyną kategorią pierwotnych bólów głowy, która dotyczy w większym stopniu mężczyzn niż kobiet.

Charakterystyka objawów

Ataki zdarzają się kilka razy dziennie zazwyczaj między jeden do 8 ataków. Nasilenie bólu jest ogromne. Ataki przychodzą bez żadnej zapowiedzi i lokalizują się zazwyczaj za okiem, na czole lub w okolicy skroniowej. Podczas ataku ludzie zachowują się kompletnie irracjonalnie właściwie ich zachowanie jest przeciwstawne do zachowań migrenowców. Ludzie z migrenami lubią się chować w cichym, ciemnym i spokojnym miejscu natomiast w tej kategorii ludzie chodzą po pokoju, bujają się na krześle, krzyczą i są mocno pobudzeni. W przebiegu klasterowych bólów głowy Często występują objawy towarzyszące takie jak zatkane ucho po stronie bólowej. Mogę mieć obrzęki twarzy łzawienie z oka, zaczerwienienie oraz podrażnienie spojówki, powieka może opadać. Mają cieknący lub zatykający się nos. Objawy te nazywamy objawami kranio-autonomicznymi i są one charakterystyczne w klasterowych bólach głowy. Ataki potrafią trwać zazwyczaj od kilku minut do godziny i pojawiają się zawsze po tej samej stronie. Pacjenci opisują ból jakby ktoś wkładał nóż w oko, jakby ktoś przypalał oko czymś gorącym lub jakby ktoś wiercił dziurę w oku. Bardzo często, co jest nadzwyczaj nietypowe dla innych typów bólu głowy, objawy pojawiają się o tych samy porach dnia lub nocy. Wyobraźcie sobie osobę, którą każdej nocy o tej samej godzinie budzi bardzo silny ból głowy z towarzyszącymi objawami. Do tego taka osoba wie, że ból będzie trwał około godziny i właściwie nie ważne co zrobi ból i tak nie da jej zasnąć. W moim wyobrażeniu jest to coś absolutnie niemożliwego do wytrzymania. Pacjenci z takimi objawami będą wspominać o różnych myślach samobójczych, będą wspominać o wpadaniu w nałóg np. alkoholowy cokolwiek co pomoże obniżyć objawy.

Klasterowe bóle głowy statystycznie najczęściej dotyczą palących mężczyzn w średnim wieku natomiast mogą się pojawiać w każdym wieku zarówno u dzieci jak i u osób starszych.

Podział klasterowych bólów głowy

Grupę można podzielić na dwie podgrupy związane z charakterystyką powtarzania się napadów. Jedną grupę nazywa się epizodycznymi bólami klasterowymi w takim przypadku pacjent doznaje ataków przez kilka miesięcy a następnie ataki znikają tak samo nagle jak się pojawiły by powrócić znowu na kilka miesięcy zazwyczaj po pół roku do roku.

Taki okres bólowy nazywa się okresem klasterowym lub po prostu cyklem klasterowym. Nie należy mylić okresu czy cyklu z atakiem bólowym. Atak to pojedyncze zdarzenie, których może wystąpić kilka w ciągu dnia. Dlatego też ta kategoria bólów głowy nosi taka nazwę ponieważ objawy pojawiają się w klastrach czyli gromadzą się w pewnym okresie czasu.

Drugą podgrupą są bóle klasterowe chroniczne. Pacjenci z tej grupy nie mają cykli bóle są stale bez przerw między cyklami. Tacy pacjenci doznają bardzo silnych ataków bólowych codziennie, co drugi dzień kilka razy na dzień przez lata, bez przerwy.

Przyczyny klasterowych bólów głowy

Co powoduje klaserowy ból głowy? Nie sądzę by można na dzień dzisiejszy wskazać co konkretnie powoduje klastrowy ból głowy natomiast weryfikując anatomie i fizjologię kilka rzeczy jest dla nas jasnych i wiemy, gdzie te bóle się zaczynają.

Bóle powstają w obszarze mózgu zwanym podwzgórzem. Ten rejon posiada pewnego rodzaju generator, który stymuluje i rozpoczyna reakcje wyzwalające klaserowy ból głowy. Ten generator znajduje się w bezpośredniej okolicy części naszego mózgu odpowiedzialnej za sterowanie rytmami naszego organizmu. Każdy rytm biologiczny, który znamy taki jak rytm dobowy, miesięczny czy roczny jest regulowany w podwzgórzu. Wiemy też, że istnieją włókna nerwowe schodzące w dół do niższych pięter mózgu a następnie opuszczających mózg i kierujących się do bardzo charakterystycznego miejsca, którym jest zwój skrzydłowo podniebienny. Ten zwój nerwowy jest obiektem zainteresowań działań wspierających terapie klastrów.

Jak obecnie leczy się klasterowy ból głowy?

Można wyszczególnić 3 podstawowe grupy terapii dla osób z klasterowym bólem głowy.

Jednym ze sposobów leczenia jest leczenie objawowe, czyli zwalczanie pojedynczego ataku.

Chyba najbardziej popularnym lekiem jest Sumatriptan. Ponieważ ataki pojawiają się nagle i bez zapowiedzi substancje czynne chemicznie musza działać bardzo szybko, zwykła tabletka nie zdaje egzaminu, ponieważ czas potrzebny na strawienie i wchłonięcie substancji czynnej jest po prostu zbyt długi. Natomiast tu z pomocą przychodzą leki zawieszone w sprejach donosowych. Dobrze opisana jest też inhalacja czystym tlenem.

Drugi sposób to leczenie przejściowe, którego głównym celem jest zyskanie czasu na wdrożenie leczenia prewencyjnego, czyli trzeciego sposobu. Leczenie przejściowe, czyli mówiąc inaczej przerywanie cyklu klastrowego polega na używaniu leków z grupy sterydów takich jak Deksametazon lub Metyloprednizolon lub blokowaniu aktywności nerwów potylicznych.

Trzeci sposób leczenia to leczenie profilaktyczne. Wykorzystuje się sól sodową kwasu walproinowego albo werapamil, który ma zapobiegać nawrotom cykli.

Każde z wymienionych tutaj sposobów leczenia musi zostać zlecone przez lekarza.

Czy jest możliwość poprawienia stanu pacjenta stosując terapię manualną?

Nie mogę jednoznacznie potwierdzić, że istnieją dedykowane techniki dla klasterowych bólów głowy. Każdy pacjent może reagować mniej lub bardziej na zastosowane leczenie zresztą tak samo jest z leczeniem farmakologicznym. Natomiast możemy wskazać obszary warte opracowania tkankowego i manualnego. Jeśli zastanowimy się nad sposobem działania leków wykorzystywanych w terapii to mamy substancje działające na obniżenie ciśnienia krwi więc może warto byłoby sprawdzić czy np. praca tkankowa wpływającą na nerw błędny będzie miała pozytywny skutek. Nie wspominałem wcześniej o tym, ale jest też opisana metoda leczenia klasterowych bólów głowy przez wszczepienie małego stymulatora podskórnego, który właśnie ma stymulować nerw błędny.

Kolejnym rejonem wartym opracowania jest okolica zwoju skrzydłowo-podniebiennego. Tu niestety nie wystarczą techniki tkankowe, ponieważ ze względu na lokalizacje tej struktury najkorzystniej będą działały techniki osteopatyczne czy terapia kranio-sakralna.

Z objawami kranio-autonomicznymi warto popracować podobnie jak w przypadku innych kategorii pierwotnych bólów głowy czyli w okolicach połączenia głowowo-szyjnego. Tkankowa praca będzie pomocna w rejonach, w których możemy wpłynąć na nerwy potyliczne.

Zgadzam się, że akurat w tej kategorii bólów głowy najskuteczniej będą radzili sobie osteopaci, którzy oprócz specyficznych technik na każdy wymieniony wcześniej rejon mają możliwość pracy regulującej działanie autonomicznego układu nerwowego.

Łukasz Czubaszewski

O bólach głowy i sposobach terapii mówiliśmy podczas Polish Fascia Symposium 2020. Zapraszamy do nagrań tych wykładów.

Dodatek o bólach głowy:

Bóle głowy – podział

Bóle głowy to częsta dolegliwość spotykająca częściej osoby dorosłe, ale występująca też u młodzieży. Dzieci zdecydowanie rzadziej cierpią na bóle głowy. Często lekceważone, potrafią w przyszłości utrudnić funkcjonowanie, zaburzać obszary takie jak praca czy stosunki społeczne. W nasileniu bólu opisywane jako umiarkowane, ale sięgające tez szczytu skali bólowej.

Klasycznie można je podzielić na dwie podstawowe grupy pierwotne i wtórne bóle głowy. Pierwotne to dolegliwości powstające naglę bez wyraźnej korelacji z innymi dolegliwościami, chorobami lub urazami. Wtórne bóle głowy powstają na podłożu chorób lub dolegliwości współistniejących.
W obrębie dwóch podstawowych kategorii bólów głowy występują poszczególne podkategorie. W diagnostyce bólu głowy ważna jest charakterystyka objawów takich jak nasilenie i rodzaj bólu oraz lokalizacja i częstotliwość występowania dolegliwości.

Należy wykluczyć korelacje dolegliwości z czynnikami zewnętrznymi, poszczególnymi zachowaniami emocjonalnymi, ale również ze składnikami diety. Potocznie przyjęło się używać zwrotu migrena opisując ból głowy. Jednak migrena jest jednym z podtypów pierwotnych bólów głowy. Ma swoją charakterystykę i można ją diagnozować na podstawie konkretnych kryteriów diagnostycznych.

Do pierwotnych bólów głowy zaliczamy oprócz migreny także napięciowy ból głowy, klasterowy ból głowy oraz neuralgię.

Charakterystyczne objawy

W poszczególnych podkategoriach pierwotnych bólów głowy występują charakterystyczne objawy.
Migrena prawie w każdym przypadku wiąże się z zespołem objawów poprzedzających atak bólowy właściwy. Prawie zawsze występuje tez faza wyjścia z ataku właściwego. Często w terapii kluczowa okazuje się umiejętność zdefiniowania objawów poprzedzających atak właściwy. W takim przypadku możliwe jest wczesne wdrożenie środków zapobiegawczych i w części przypadków zapobieganie wystąpienia objawów właściwych. Migrena jest zazwyczaj bólem jednostronnym. Często występuje z towarzyszącymi aurami czyli zaburzeniami widzenia, słyszenia, czucia czy mowy. Często występują tez nudności światło i dźwiękowstręty.

Napięciowe bóle głowy mają charakter bólu opasającego głowę pacjentów. Podobne są w swojej lokalizacji do odczucia noszenia opaski na głowie. Zazwyczaj nasilają się podczas wysiłków fizycznych. Nie mają okresu zapowiadającego atak i znikają równie tajemniczo jak się pojawiły.

Neuralgie dotyczą zazwyczaj jednej lub więcej gałęzi nerwu trójdzielnego. Charakterystyczny jest punktowy bardzo silny, ale krótkotrwały objaw bólu, opisywany jako kłucie. Lokalizacja to zazwyczaj przestrzeń za okiem lub na twarzy. Takich pojedynczych ataków potrafi wystąpić w ciągu doby od kilku do kilkuset.

Klasterowy ból głowy to dolegliwości nad wyraz silne w skali odczuć. Często pacjent pytany o nasilenie bólu wskazuje na skali maksymalną wartość. Bóle trwają od kilku minut do kilku godzin i charakterystyczne jest, że powtarzają się zawsze w tej samej okolicy i zazwyczaj o te samej porze doby.

Wtórne bóle głowy

W obrębie bólów wtórnych nie ma już charakterystycznych lokalizacji objawów. Każdy wtórny ból głowy musi być rozpatrywany jako potencjalne zagrożenie występowania zmian strukturalnych włączając w to zmiany nowotworowe w obrębie mózgu.

Diagnoza

Diagnostykę bólów głowy powinien przeprowadzić lekarz neurolog opierając się o badania obrazowe oraz kwestionariusze charakterystyki objawów.

Leczenie

Leczenie może odbywać się wielokierunkowo z wykorzystaniem możliwości farmakoterapii, diety, fizjoterapii czy osteopatii.

Artykuł Bóle głowy – pierwotne i wtórne pochodzi z serwisu MasażTkanekGłębokich.

Dno miednicy jest często pomijane i nieprawidłowo interpretowane podczas badania ruchu. Dno miednicy jest integralną częścią zarówno oddechu jak i ruchu. To są dobre informacje, ponieważ pozwala nam to wykorzystywać ruch do ocenić dna miednicy. To jest istotne ze względu na wrażliwość struktury miednicy. Bardziej inwazyjne podejście, takie jak bezpośrednia palpacja dna miednicy jest kompromisem pomiędzy bezpieczeństwem zarówno praktyka jak i klienta.

Rozpoczynanie od badania ruchu buduje bezpieczeństwo w układzie nerwowym. Dodatkowo, badanie ruchu również umożliwia praktykowi wykonanie badania dna miednicy, gdzie bezpośredni kontakt z dnem miednicy jest poza jego zakresem pracy.

Istnieje kilka zasad badania ruchu do rozważenia przy badaniu dna miednicy. Obejmują one badanie funkcjonalne, angażują biomechanikę i sposób na utrzymanie bezpiecznego zbiornika. Rozróżnianie reakcji układu nerwowego od reakcji strukturalnej staje się podstawą badania funkcjonalnego. Następnie, musimy dobrze zrozumieć zaangażowaną biomechanikę, ponieważ dno miednicy jest fundamentem dla aparatu oddechowego, dno miednicy uczestniczy praktycznie w każdym możliwym ruchu. I co tak naprawdę najważniejsze w jaki sposób utrzymujemy bezpieczny zbiornik. Dno miednicy jest wrażliwym, napędzanym limbicznie aspektem naszej struktury i musimy zachować ostrożność tak byśmy nie przestymulowali układu nerwowego.

Czym jest Badanie Funkcjonalne?

Rozbierzmy badanie funkcjonalne na istotne części. Istnieją dwie główne kategorie dla tego procesu: reakcja układu nerwowego i strukturalna. Każda z nich posiada unikalne niuanse i progresje.

Pierwszą kategorią jest reakcja układu nerwowego. W celu przeprowadzenia jakiejkolwiek formy badania, układ nerwowy musi prawidłowo reagować. To ustanawia jakiś poziom podstawowy do którego ciągle się odnosimy. Bez tego poziomu nie wiedzielibyśmy kiedy układ nerwowy zmienia tryb z parasympatycznego na tryb pobudzenia sympatycznego autonomicznego układu nerwowego.

Przy braku obciążenia bodźcem lub jego niskim poziomie, układ nerwowy powinien posiadać zdolność do odpowiedniego reagowania lub działać prawidłowo. To jest parasympatyczny tryb reagowania. Możemy zdefiniować prawidłowe reagowanie na kilka sposobów.

Jednym ze sposobów zdefiniowania prawidłowej reaktywności jest ocena tego jak układ nerwowy odpowiada na specyficzny bodziec. Mechanoreceptory znały te odpowiedzi kiedy układ nerwowy był w trybie parasympatycznym. Te prawidłowe odpowiedzi zmieniają się przy pobudzeniu sympatycznego układu nerwowego. Nie oceniamy tylko odpowiedzi ruchowej. Oceniamy odpowiedź ruchową w kombinacji z odpowiedzią układu nerwowego. W celu optymalizacji naszego badania, te dwie części muszą być połączone w procesie tak by ocenić jak układ nerwowy reaguje na ten ruch.

Drugim aspektem jest reakcja strukturalna. Istnieje progresja od delikatnej do drażniącej i od prostej do wyrafinowanej. Używamy stopniowej progresji, tak byśmy mogli znaleźć specyficzny próg gdzie układ nerwowy ma możliwość odpowiedniego reagowania na punkt w którym ruch stymuluje pobudzenie odpowiedzi z sympatycznego układu nerwowego. To jest idealny punkt, w którym możemy dodatkowo zweryfikować związek przyczynowy reakcji sympatycznej.

Kiedy pracujemy z dnem miednicy, należy zachować ostrożność. Dno miednicy jest limbicznie połączone z przetrwaniem, eliminacja, płciowością i reprodukcją. Nasze spektrum doświadczeń waha się od przyjemnych do traumatycznych. Te doświadczenia później stają się asocjacjami. Te asocjacje mają zatem wbudowane bodźcowanie neurologiczne, które pojawiło się na przykład kiedy wydarzenie stało się doświadczeniem. Kiedy stymulujemy dno miednicy wykorzystując oddech lub ruch, również stymulujemy asocjacje, które są powiązane z tymi doświadczeniami z przeszłości. Te doświadczenia i powiązane z nimi odczucia mogą być świadome, bądź nieświadome. Podczas pracy z dnem miednicy, istotne jest monitorowanie pobudzenia sympatycznego układu nerwowego.

Jak tylko układ nerwowy naszego klienta wzbudzi swoją czujność ze względu na dostrzeżenie zagrożenia, jako praktycy musimy zachować czujność, by wyciszyć zaobserwowane podczas badania zagrożenie. Progresja ruchu przez którą was przeprowadzę jest silnym zestawem oceny, który ma potencjał do przestymulowania asocjacji limbicznych. W celu utrzymania bezpiecznego zbiornika, musimy zapytać układ nerwowy czy czuje się bezpiecznie podczas drogi

Aparat Oddechowy

To jest ogólny przegląd aparatu oddechowego, abyśmy mogli się skupić na tym jak dno miednicy współgra z oddechem i oddychaniem. Wewnętrzny Łańcuch Kinetyczny, wpływa praktycznie na każdy system w ciele: symfonię biomechaniki, cztery systemy krążeniowe i układ nerwowy. Wewnętrzny Łańcuch Kinetyczny jest naprawdę niezwykły.

Cztery systemy krążeniowe posiadają dwie unikalne składowe: dwa pasywne i dwa aktywne systemy. Krążenie płynu mózgowo-rdzeniowego i układ limfatyczny są systemami pasywnymi; ruch działa jak pompa dla tych systemów. Z drugiej strony układ sercowo-naczyniowy i oddechowy mają aktywne pompy – przepony. Dno miednicy jest przeponą na dnie naszego cylindra rdzenia (core’u). Dlatego przepona miednicy szybko reaguje na oddech i oddychanie.

Układ oddechowy również odnosi się do wymiany tlen-dwutlenek węgla. Płuca są w istocie gąbką, nie posiadają zdolności do samodzielnego kurczenia się. Zamiast tego, płuca polegają na różnicy ciśnień pomiędzy jamą wewnątrz klatki piersiowej a ciśnieniem atmosferycznym. Kiedy ciśnienie wewnątrz jamy klatki piersiowej spada, ciśnienie atmosferyczne wypełnia pustkę. Podobnie, kiedy to wewnątrz jamy klatki piersiowej wzrasta, gazy w płucach są wydalane do atmosfery. To również może być opisane jako nasiąkanie i wyciskanie.

Podobnie, ciśnienie wewnątrz jamy klatki piersiowej jest również powiązane z ciśnieniem wewnątrz jamy brzucha. W prawidłowej reakcji oddechowej, ten związek jest funkcjonalnie przeciwny. Podczas fazy wdechu, ciśnienie wewnątrz jamy brzucha wzrasta a ciśnienie wewnątrz jamy klatki piersiowej spada. Działanie przeciwne pojawia się podczas fazy wydechu, ciśnienie wewnątrz jamy brzucha spada, a ciśnienie wewnątrz jamy klatki piersiowej rośnie.

Podczas tych faz oddechu, przepona piersiowa jest kopułą uwypukloną w górę, a przepona miednicy jest kopułą uwypukloną w dół. Podczas normalnego oddechu przepony te poruszają się synchronicznie. Obie poruszają się w górę lub obie poruszają się w dół.

Ponieważ te kopuły zwrócone są w przeciwnych kierunkach, ich praca mięśniowa jest również przeciwna. Podczas fazy wdechu kopuła piersiowa porusza się w dół w skurczu koncentrycznym, podczas gdy kopuła miednicy porusza się w dół w skurczu ekscentrycznym. Przeciwna sytuacja pojawia się podczas fazy wydechu. Podczas wydechu kopuła piersiowa porusza się w górę w skurczu ekscentrycznym, a kopuła miednicy porusza się w górę w skurczu koncentrycznym.

Rozpoznawanie faz oddechowych i ich powiązań z działaniem kopuły miednicy jest istotne dla procesu badawczego. Jeśli oceniamy przeciwne działanie do fazy, tworzymy paradoks dla układu nerwowego. Podczas oceny paradoksu ważne jest, abyśmy dalej respektowali stopniowe dawanie wyzwań dla układu nerwowego. Rozpoczynamy ocenę od normalnej odpowiedzi somatycznej, zanim przejdziemy do paradoksalnej.

Paradoks prawidłowej reakcji oddechowej odnosi się do sytuacji, w której części biomechaniczne nie poruszają się synchronicznie. Kiedy ma to miejsce, pojawiają się odruchowe strategie przetrwania. Odruch przestrachu jest jednym z tych strategii. Odruch przestrachu jest reakcją na strach, który nasz system nerwowy interpretuje jako zbliżające się zagrożenie. Na przykład, przechodzisz przez ulicę i zbliża się samochód, który trąbi klaksonem. Twoje ciało reaguje. Ta reakcja jest odruchowym ruchem wynikającym z pobudzenia sympatycznego układu nerwowego: walcz lub uciekaj.

Paradoksalne oddychanie podkręca nasz sympatyczny układ nerwowy. W zależności od częstotliwości i tolerancji stresu, nasz układ nerwowy może i dostosuje się do paradoksalnego oddychania jak do „prawidłowego’. To spowoduje, że nasz układ nerwowy będzie sympatycznie napędzany i będzie znajdował się stanie chronicznego stresu. Niestety, chroniczny stres jest epidemią w naszej kulturze, w której stres wiąże się z nagrodą.

Badanie integracji oddechu i odzyskiwania prawidłowej odpowiedzi oddechowej jest najważniejsze dla regulacji parasympatycznego i sympatycznego układu nerwowego. To dlatego zauważamy analogię „The one ring to bind them all” („Ten jeden pierścień by je wszystkie zespolić”) w odniesieniu do Wewnętrznego Łańcucha Kinetycznego. .

Autonomiczny Układ Nerwowy

Autonomiczny układ nerwowy jest regulatorem funkcji ciała. Monitorowanie funkcji naszych organów, gruczołów i układów krążeniowych jest w większości przypadków nieświadome. Nie musimy myśleć o tych funkcjach. Oddech i oddychanie, jakość naszego oddechu, jest jedynym naszym świadomym działaniem, które może bezpośrednio wpłynąć na autonomiczny układ nerwowy.

Obwodowy autonomiczny układ nerwowy dzieli się na dwie części: parasympatyczny i sympatyczny układ nerwowy. Parasympatyczny układ nerwowy odpowiedzialny jest za odpoczynek, trawienie i odmładzanie. Kiedy nasz układ nerwowy działa w trybie parasympatycznym czujemy się bezpiecznie. Kiedy czujemy się bezpiecznie, nasze procesy cielesne mogą się regenerować i odnawiać. Nasz wrodzony proces zdrowienia zachodzi kiedy czujemy się bezpiecznie. Przeciwnie, sympatyczny układ nerwowy odpowiada za walkę lub ucieczkę. Kiedy nasz sympatyczny układ nerwowy jest pobudzony, wchodzimy w odruchowy tryb przetrwania. Jego głównym priorytetem jest ochrona nas przez dostrzeganym zagrożeniem. To jest absolutnie potrzebna funkcja, przetrwaliśmy jako gatunek, ze względu na zdolność naszego sympatycznego układu nerwowego do zapewnienia nam bezpieczeństwa.

Zmienność rytmu serca jest jednym z namacalnych punktów odniesienia przy ocenie regulacji układ parasympatyczny – układ sympatyczny. Anatomicznie osierdzie dzieli tkankę łączną z przeponą piersiową. Ruch przepony wpływa na rytm serca. Z kolei rytm serca wpływa na regulację układ parasympatyczny – układ sympatyczny. Tolerancję stresu opisuje zdolność do zwiększania tętna do progu zaburzeń sercowo-oddechowych i potem czas potrzebny do powrotu do tętna spoczynkowego; to koreluje ze zdolnością do sympatycznego pobudzenia autonomicznego układu nerwowego i z czasem potrzebnym do wyregulowania w dół z powrotem do trybu parasympatycznego. Podczas gdy jest to prowokacyjne badanie autonomicznej regulacji, bardziej subtelna odpowiedź układ parasympatyczny/ układ sympatyczny pojawia się z każdym wziętym oddechem. Kiedy skupiamy się na naszym wydechu, pobudzamy parasympatyczną odpowiedź.

Fazy oddechu również wpływają na nasz autonomiczny układ nerwowy. Podczas fazy wdechu, kopuła piersiowa porusza się w dół. Ten skurcz koncentryczny wpływa na tkanki osierdzia powodując wzrost tętna. Układ nerwowy reaguje na to napięcie, co powoduje pobudzenie sympatycznego układu nerwowego. Przeciwne reakcje są prawdziwe dla fazy wydechu. Kiedy wykonujemy wydech, kopuła piersiowa porusza się do góry w skurczu ekscentrycznym. Skurcz ekscentryczny wpływa na tkanki osierdzia przywracając zauważalne bezpieczeństwo, tętno spada, a sympatyczny układ nerwowy wyregulowuje się w dół z powrotem do trybu parasympatycznego.

Nasz oddech stał się punktem dostępu przez który możemy bezpośrednio wpływać na nasz autonomiczny układ nerwowy. Przez wieki wojsko i jogini sterowali oddechem, aby zbudować tolerancje na stres zarówno z wewnętrznego jak i zewnętrznego środowiska. Na przykład, umiejętności strzeleckie na poziomie eksperta są umiejętnościami, które obejmują sterowanie oddechem. Na końcu wydechu, kontrolowanej pauzy, strzelec ma optymalny dostęp do swojego zestawu umiejętności. Pomiędzy każdym uderzeniem serca, występuje optymalny spokój od ruchu. W tym idealnym punkcie strzelec znajdzie maksymalną dokładność. Każdy z nas posiada potencjał do odnalezienia spokoju w tej przestrzeni pomiędzy. Jednakże rozwinięcie tej zdolności wymaga procesu stopniowego stawiania wyzwań układowi nerwowemu.

Stopniowa Progresja

Następująca progresja klarowała się przez dekady mojej osobistej praktyki. Uważam to za mapę delikatnego i stopniowego stawiania wyzwań zdolnościom układu nerwowego do odpowiedniego reagowania na ruch. Ważne: to nie jest punkt wyjścia. Praca z dnem miednicy jest stosowna tylko po zaangażowaniu czynności wstępnych dla stworzenie bezpieczeństwa w zbiorniku. Rozpoczyna się od kwalifikacji, że układ nerwowy reaguje prawidłowo, za tym podąża kilka badań globalnych, a następnie analizuje się dokładnie każdą lokalną cegiełkę budującą ruch. Pierwsze dwa wewnętrzne podsystemy grup mięśniowych, m. kolcowy w części krzyżowej/m. wielodzielny i poprzeczny brzucha powinny być dokładnie zweryfikowane i zmapowane przed badaniem dna miednicy. Potem ta progresja dodawana jest do procesu mapowania, przykładając uwagę do tego by nie przestymulować układu nerwowego. Przestymulowanie sympatycznego układu nerwowego nie tylko uniemożliwi Ci prowadzenie produktywnej konwersacji z układem nerwowym, ale również może wygórować objawy jednostki. Te objawy są strategiami radzenia sobie, które ich układ nerwowy wykorzystuje by zachować ich bezpieczeństwo.

Funkcjonalne badanie miednicy w koncepcji DNA

Ruch dna miednicy nie może być oceniany z wykorzystaniem strategii feed-back. Dno miednicy może być tylko oceniane z ruchem przy wykorzystaniu strategii feed-forward. To tak właściwie ma wiele zalet. Etap planowania motorycznego ruchu pozwala układowi nerwowemu wykorzystać preferowaną strategię. To daje praktykowi optymalną możliwość oceny układu nerwowego. Dopełnienie tej pętli Feed-Back jest jedną z 5 Istotnych Umiejętności Dynamicznego Badania Nerwowo-mięśniowego™

Stopniowa Progresja: Badanie Ruchu

• Kombinacja
• Połączenie badania zewnętrznego i wewnętrznego dna miednicy (PF) wykorzystuje ruch szkieletu kończyn by wpływać na dno miednicy.
• bilateralna rotacja wewnętrzna kości udowych ~ przednie PF koncentrycznie/tylne PF ekscentrycznie
• bilateralna rotacja zewnętrzna kości udowych ~ tylne PF koncetrycznie/przednie PF ekscentrycznie
• Odsuwanie kolan od siebie w leżeniu na plecach ze zgiętymi nogami – wykorzystaj jeden bloczek dla zablokowanej nogi, tak by stopy były na różnej wysokości Stopy ułożone na odległość guzów kulszowych ~ dno miednicy po stronie zbalokowanej nogi działa izometrycznie/ dno miednicy po stronie odsuwającej się nogi działa ekscentrycznie

Koncetryczny

• Skurcz koncentryczny dna miednicy jest powszechnie znany jako skurcz Kegla. Możemy być bardzo szczegółowi jeśli chodzi o koncentryczne funkcje różnych obszarów.
• pee-gal ~ zatrzymywanie strumienia moczu
• poo-gal ~ skurcz odbytu
• va-gal ~ wciąganie pochwy w górę i w dół

Paradoksalny

• kaszel/kichanie ~ przepony oddalają się od siebie
• Zwiększanie ciśnienia wewnątrz jamy brzucha – przepony poruszają się w kierunku do siebie
• Odpowiedź przestrachu – zgięcie i bilateralna rotacja wewnętrzna kończyn z wdechem i zwiększeniem ciśnienia wewnątrz jamy brzucha
• Notatka: Odpowiedź przestrachu jest bodźcem na wysokim poziomie i może być używana tylko jeśli wszystkie poprzednie ruchy mają prawidłową reaktywność.

Ekscentryczny

• Pozycja “martwego robaka” w leżeniu na plecach – dłonie do kolan, układając stawy jeden nad drugim od barków do kostek. Delikatna przeciwna aktywacja, długi pełny głęboki oddech.
• Notatka: ekscentryczna aktywacja dna miednicy jest bodźcem na wysokim poziomie i może być używana tylko jeśli wszystkie poprzednie ruchy mają prawidłową reaktywność.

Globalny

• Kontynuowanie zwiększania trudności wyzwań ruchowych. Te wyzwania integrują szkielet kończyn działający na cylinder rdzenia (core’u)
• Wariacje “Martwego Robaka”:
• Zamknięty łańcuch rąk
• Zamknięty łańcuch stóp
• Łańcuch otwarty
• Kontralateralny wyprost rąk/nóg
• Dmuchanie balona ~ stawia wyzwanie integracji ruchu i rozwojowi zwiększania ciśnienia w wewnętrznej jamie brzucha
• Stopy wykonują ruch jazdy na rowerze
• Aktywacja balonów wewnątrz jamy brzucha/ wewnątrz jamy klatki piersiowej – jest to bodziec ruchowy na najwyższym poziomie, który stymuluje zaburzenie sercowo-oddechowe
• Uwaga: Aktywacja balonów dotyczy tylko wysoce uwarunkowanych atletów

Podsumowanie:

Dno miednicy jest wysoce uwrażliwioną strukturą, która jest często pomijana w procesie badania. Kiedy pracujemy z oddechem i z oddychaniem, jest to absolutnie niezbędne by dno miednicy otrzymało odpowiednią ocenę. Odzyskiwanie odpowiedniej reakcji układu nerwowego na dno miednicy może stanowić głęboką jeśli nie zmieniającą życie korzyść dla Twoich klientów.

Autor: Joseph Schwartz

Joseph Schwartz wystąpił podczas trzeciego dnia Polish Fascia Symposium 2020 ze swoim wykładem “Jak powięż i tkanka łączna odnoszą się do 5 głównych łańcuchów kinetycznych”. Zachęcamy do obejrzenia tego ponad godzinnego wystąpienia.

Artykuł Funkcjonalne badanie miednicy pochodzi z serwisu MasażTkanekGłębokich.