Encyklopedia MTG

Wszystkie B C E G K M N O P R S T U W Z

Wtórna choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego

Staw biodrowy jest typowym stawem kulistym zbudowanym z głowy kości udowej oraz panewki utworzonej przez kość miedniczą. Są na niego nakładane bardzo duże obciążenia podczas codziennych aktywności, co może doprowadzać do uszkodzeń jego powierzchni stawowych, a rezultacie do powstawania choroby zwyrodnieniowej. Dochodzi do niej w momencie gdy procesy degradacji chrząstki stawowej przewyższają procesy jej regeneracji, a jedna kość zaczyna wywierać nacisk na drugą, co wywołuje dolegliwości bólowe.

Wtórna choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego – etiologia

Możemy mówić o pierwotnej (inaczej idiopatycznej) lub wtórnej chorobie zwyrodnieniowej stawu biodrowego. Ta pierwsza ma nieuchwytną przyczynę, zaś w drugiej możemy wyróżnić wiele czynników, które będą prowadziły do uszkodzeń chrząstki stawowej i zaliczamy do nich między innymi:

  • dysplazje stawu biodrowego,
  • wrodzone biodro szpotawe,
  • chorobę Legga- Calvego- Perthesa,
  • zakażenie gruźlicze lub ropne,
  • złuszczenie głowy kości udowej,
  • jałowa martwica stawu biodrowego,
  • po złamaniu szyjki kości udowej,
  • urazy stawu biodrowego (ostre i przewlekłe),
  • choroby metaboliczne,
  • choroby endokrynologiczne (np. cukrzyca, niedoczynność tarczycy),
  • choroba Pageta,
  • reumatoidalne zapalenie stawów.

Można zauważyć, że wtórna choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego powstaje na podłożu rozwoju innych chorób, które jako pierwsze spowodowały uszkodzenie stawu. Dotyka ona przeważnie młodych osób.

Objawy i diagnostyka

Do charakterystycznych objawów wtórnej choroby zwyrodnieniowej stawu biodrowego należy ból zlokalizowany najczęściej w okolicy pachwiny, który w późniejszym etapie może promieniować na przednią powierzchnię uda, a także kolana. Dolegliwości bólowe prowokowane są ruchem, który powoduje tarcie powierzchni stawowych o siebie, a także często pacjenci zgłaszają bóle nocne. Wraz z postępem choroby pojawia się ograniczenie zakresu ruchu głównie rotacji wewnętrznej, odwiedzenia i wyprostu. Innym przejawem rozwijającej się choroby zwyrodnieniowej stawu biodrowego jest pojawiająca się po bezruchu, często o poranku sztywność stawu, trwająca krócej niż 30 minut. W badaniu przedmiotowym zauważalne są również zaburzenia chodu, bolesność uciskowa podczas badania palpacyjnego, osłabienie siły mięśniowej, nieprawidłowe ustawienie miednicy, słyszalne trzeszczenia w stawie. Jednak należy wiedzieć, że objawy choroby często pojawiają się dopiero przy znacznym zaawansowaniu.

Dodatkowo wykonuje się badanie obrazowe tak jak zdjęcia radiologiczne, tomografia komputerowa i rezonans magnetyczny. W przeciwieństwie do pierwotnej choroby zwyrodnieniowej stawów, w jej wtórnej postaci oprócz widocznych zwyrodnień powierzchni stawowych będzie można dostrzec zmiany wywołane wcześniej występujących chorób.
Ważna jest znajomość tak zwanej „maski kolanowej”, co oznacza, że w momencie zgłaszania bólu stawu kolanowego przez pacjenta, należy przeprowadzić diagnostykę stawu biodrowego, gdyż etiologia tych dolegliwości może wywodzić się właśnie z niego.

Leczenie

W sytuacji, gdy choroba zwyrodnieniowa stawu biodrowego nie jest jeszcze na zaawansowanym poziomie, istnieje możliwość stosowania leczenia zachowawczego. Na samym początku należy uświadomić pacjenta, na czym polega jego choroba i że również wiele zależy od wysiłku włożonego od niego samego. Jeżeli zmaga się z nadwagą trzeba zwrócić uwagę na konieczność zrzucenia zbędnych kilogramów w celu ograniczenia ich destrukcyjnego działania na chrząstkę stawową.

W usprawnianiu ruchowym należy przeprowadzać ćwiczenia zwiększające zakres ruchomości stawu biodrowego, jak i wzmacniające siłę mięśni odpowiedzialnych za wyprost, odwodzenie i rotację wewnętrzną. W celu rozluźnienia nadmiernie napiętych mięśni i możliwych przykurczy zastosowanie mają stretching, terapia punktów spustowych, a także techniki mięśniowo-powięziowe. Niezbędna jest również nauka prawidłowego wzorca chodu, a także podstawy ergonomii, które pacjent musi zastosować, aby ograniczyć postęp choroby zwyrodnieniowej.

Gdy dolegliwości bólowe są większym problemem niż sztywność stawu, wykonuje się zabieg osteotomii sposobem McMurraya. Stosowana jest ona u młodych pacjentów, u których zdolność do zrostu jest większa. U pacjentów starszych lub młodszych z zaawansowanymi zmianami zwyrodnieniowymi niezbędna jest endoprotezoplastyka stawu biodrowego. P

o zabiegu operacyjnym również konieczna jest rehabilitacja celem otworzenie zakresu ruchu w stawie, siły mięśniowej i kontroli nerwowo-mięśniowej. W pierwszym etapie po operacji należy przeprowadzać ćwiczenia przeciwzakrzepowe i oddechowe.

Wraz z poprawą stanu chorego można wprowadzać ćwiczenia zwiększające zakres ruchu, wzmacniające siłę mięśniową, trening chodu z nauką ostrożnego obciążenia kończyny, a także ustrzec przed szkodliwym działaniem przyjmowania pozycji stawu biodrowego w zgięciu, przywiedzeniu i rotacji wewnętrznej- należy o tym pamiętać podczas wykonywania czynności dnia codziennego.

Zapewne zainteresuje Cię artykuł o pierwotnej chorobie zwyrodnieniowej stawu biodrowego