Encyklopedia MTG

Wszystkie A B Ć C D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Z Ź Ż

Uszkodzenie PCL

Uszkodzenie PCL (więzadła krzyżowego tylnego)

Więzadło krzyżowe tylne (PCL) rozpoczyna się od nadkłykcia przyśrodkowego kości udowej, następnie biegnie w dół, krzyżując się z więzadłem krzyżowym przednim (ACL), a swój koniec ma na tylnej powierzchni kości piszczelowej. Jest ono ściśle związane z więzadłami łąkotkowo-udowymi. Oba więzadła krzyżowe leżą w dole międzykłykciowym kości udowej, co zabezpiecza je przed uwięźnięciem pomiędzy powierzchniami stawowymi podczas ruchu w stawie.
Zbudowane jest ono z dwóch pasm:

  • przednio-bocznego
  • tylno-przyśrodkowego

Podczas końcowych 10º ruchu wyprostu w stawie więzadło to napina się i skręca, co spowodowane jest rotacją przyśrodkowej uda względem piszczeli. Przy rozpoczynaniu ruchu zginania napięcie jest redukowane przez boczną rotację uda oraz ze skurczami mięśnia podkolanowego. Więzadło krzyżowe tylne (PCL) jako jeden z ważniejszych biernych stabilizatorów stawu kolanowego, zapobiega nadmiernej translacji kości piszczelowej względem kości udowej. Dodatkowo chroni przed szpotawieniem, koślawieniem oraz rotacją wewnętrzną kolana.

Uszkodzenie PCL – etiologia

Do uszkodzenia tego więzadła dochodzi, gdy siła działa na zgięty staw kolanowy od przodu do tyłu np.:

  • podczas wypadków komunikacyjnych, gdy bliższa stawu kolanowego część podudzia uderza w deskę rozdzielczą,
  • w trakcie sportów kontaktowych,
  • gdy dojdzie do nagłego przeprostu stawu kolanowego.

Wyróżnia się III typy uszkodzeń:

  • typ I- translacja tylna o 0- 5 mm, powierzchnie stawowe nie zmieniają ustawienia,
  • typ II- translacja tylna o 5- 10 mm, przyśrodkowa powierzchnia stawowa kości piszczelowej zrównuje się z kłykciem przyśrodkowym kości udowej,
  • typ III- translacja tylna >10 mm, następuje przesunięcie do tyłu przyśrodkowej powierzchni stawowej kości piszczelowej względem kłykcia przyśrodkowego kości udowej.

Ze względu na charakterystyczne miejsce urazu w trakcie badania pacjenta, należy zwrócić uwagę na otarcia oraz wybroczyny w okolicy guzowatości piszczeli. Dodatkowo, w przeciwieństwie do urazy więzadła krzyżowego przedniego (ACL), typowym objawem nie będzie niestabilność stawu, a raczej jego obrzęk i ból w tylnej jego części. Jest to spowodowane między innymi zbieraniem się krwi wewnątrz.

Ważnym aspektem, który należy brać pod uwagę w czasie diagnostyki, jest również to, że w około 60% przypadku uszkodzeń PCL, naruszona zostaje również struktura tylno-bocznej okolicy stawu kolanowego. Przy próbuje postawienia rozpoznania, warto posłużyć się takimi testami klinicznym jak test szuflady tylnej, czy odwrotny test pivot shift.

Uszkodzenie PCL – postępowanie

Leczenie zachowawcze znajduje zastosowanie w uszkodzeniach więzadła krzyżowego tylnego (PCL) w stopniu I i II lub izolowanych uszkodzeniach PCL III stopnia u osób mało aktywnych fizycznie. Polega ono na:

  • odzyskaniu pełnego zakresu ruchu,
  • wzmocnieniu siły mięśniowej (szczególnie mięśnia czworogłowego uda), rozpoczynając od ćwiczeń izometrycznych,
  • działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym (krioterapia i farmakoterapia),
  • stopniowym obciążaniu kończyny.

W przypadku awulsyjnych zerwań więzadła krzyżowego tylnego (PCL), towarzyszącemu uszkodzeniu kompleksu tylno-bocznego oraz u sportowców zaleca się natychmiastową rekonstrukcję więzadła, ponieważ wtórnie dojść może do niestabilności i zmian zwyrodnieniowych stawu kolanowego. Po operacji należy przejść specjalistyczną rehabilitację. Będzie ona zawierała:

  • metodę PRICE,
  • ćwiczenia zwiększające zakres ruchomości,
  • ćwiczenia zwiększające siłę mięśniową,
  • trening propriocepcji,
  • zabiegi fizykalne o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym.

Należy zaznaczyć, że w początkowym etapie stosuje się ćwiczenia w łańcuchu zamkniętym, nie przekraczając 45 stopni zgięcia. Stosowanie aktywności polegających na zgięciu w stawie kolanowym w otwartych łańcuchach generują bardzo duże siły, które mogą działać destrukcyjnie na zoperowaną strukturę, zaś ćwiczenia wyprostu są bezpieczne w zakresie 0 – 75 stopni, lecz wykazują negatywny wpływ na staw rzepkowo-udowy. Dlatego nie są one zalecane.

Obciążanie kończyny w początkowym etapie jest możliwe tylko w specjalnej ortezie zaryglowanej w wyproście.
W trakcie terapii należy stale pamiętać o ryzyku tylnej translacji piszczeli, dlatego trzeba zwracać na to uwagę przy stosowaniu ortezy, szyny CPM, a dobrą pozycją do ćwiczeń zgięcia w stawie kolanowym, będzie leżenie przodem- siły ciążenia zapobiegną przemieszczaniu się tylnemu kości piszczelowej.

Urazy i rekonstrukcje PCL są znacznie rzadsze niż ACL dlatego wyboru zespołu lekarz prowadzący/operujący i fizjoterapeuta należy dokonać poprzez wyjątkowo skrupulatną analizę fachowców.