Encyklopedia MTG

Kolano skoczka – entezopatia więzadła rzepki

Kolano skoczka

Kolano skoczka – etiologia powstawania

Kolano skoczka jest to nierzadko spotykana przypadłość sportowców narażonych na skoki. W wyniku czego dochodzi do przewlekłych mikrourazów więzadła rzepki.

Więzadło rzepki jest to struktura biegnąca od przedniej powierzchni rzepki do guzowatości kości piszczelowej. W dolnej części więzadło od kości piszczelowej oddziela kaletka maziowa podrzepkowa głęboka. Rolą więzadła rzepki jest przekazywanie sił z mięśnia czworogłowego uda.

Sportowcy doświadczający tej kontuzji skarżą się na silny ból o charakterze kującym. W zachyłkach nadrzepkowych, często gromadzi się płyn (około 2mm w przypadku uszkodzenia II stopnia), a także pod rzepką i w przedłużeniu więzadła rzepki. Ograniczona staje się ruchomość, pojawiający się ból uniemożliwia podjęcie treningu sportowego. Lekceważenie początkowych objawów przejawia się bólem w codziennych czynnościach takich jak chodzenie po schodach. Zdarza się, że pacjenci skarżą się na uczucie niestabilności w stawie kolanowym.

W obrazie klinicznym możemy wyróżnić trzy postaci tej kontuzji. Pierwsza polega na obecności doznań bólowych jedynie po zakończonym treningu. W drugim przypadku ból daje o sobie znać już na rozgrzewce, a następnie po wysiłku. W trzeciej fazie ból właściwie nie daje o sobie zapomnieć, a pacjent odczuwa go nawet podczas bezruchu.

Uważam, że pracując z zawodnikiem najważniejsze jest podejście zachowawcze. Dokładna analiza sposobu skoku i lądowania i kompensacji jakie przy tym zachodzą. Niepełny zakres ruchomości stawu skokowego, który często ma miejsce po skręceniach w istotny sposób przyczynia się do rozwoju różnych kontuzji, w tym przypadku również wywołania stanu zapalnego więzadła właściwego rzepki. Jeżeli zawodnik zmuszony jest do przenoszenia swojego środka ciężkości ku górze i lądowania czasami na jedną kończynę dolną ważna jest praca nad czuciem głębokim, priopriocepcją i stabilizacją. Tego typu działania znakomicie sprawdzają się w prewencji kontuzji. Wielu sportowców nie zdaje sobie sprawy, że istnieje coś takiego jak technika prawidłowego wyskoku i lądowania. Na boisku podczas fazy lądowania możemy zaobserwować nadmierne obciążenie przodo lub tyłostopia. W dodatku przy braku kontroli nerwowo mięśniowej często następuje koślawienie lub szpotawienie stawu kolanowego. Jeżeli nasza biomechanika skoku nie będzie działała w sposób ergonomiczny i bezpieczny struktury anatomiczne permanentnie będą narażane na mikrourazy co niewątpliwie może skończyć się poważną kontuzją. A w przypadku kolana skoczka rzepka może ulec całkowitemu zerwaniu.

Kolano skoczka – postępowanie terapeutyczne

Kolano skoczkaW przypadku częściowego lub całkowitego zerwaniu należy rozważyć zabieg operacyjny w przypadku, którego dokonuje się resekcji objętych stanem zapalnym tkanek. Zdarzają się sytuację w których ortopeda musi podjąć decyzję o usunięciu fragmentu wierzchołka rzepki.

Jeżeli już zdarzy się pacjent, który trafia do nas z bólem i podejrzewamy u niego tego typu kontuzję, uważam, że najważniejsza jest edukacja zachowawcza. Nawet jeżeli proces terapeutyczny przebiegnie pomyślnie a zawodnik wróci na boisku i w dalszym ciągu nie zostaną wyeliminowane błędy treningowe problem wróci jak bumerang.

Kolejną dysfunkcją, która znacząco wpływa na obciążenie więzadła rzepki jest zbyt mocno napięty mięsień czworogłowy uda, a w dodatku skrócony. Z tego względu tak kluczowy jest balans między pracą, mobilizacją, rolowaniem, rozciąganiem a regeneracją.

Zdarza się, że mięśnie czworogłowe uda są znacznie bardziej obciążane niż w normalnym przypadku z powodu dysbalansu siły mięśniowej między omawianą partią mięśniową przedniego przedziału uda a z grupą kulszowo goleniową, która jest często wyhamowana i osłabiona.

W początkowych etapach rehabilitacji, w których ból jest często na dosyć wysokim poziomie warto wykorzystać skurcz izometryczny.

W procesie rehabilitacyjnym jak i prewencyjnym doskonale sprawdza się praca na bosu, która udoskonala samokontrolę i czucie ciała w przestrzeni. Jest to niezwykle ważne na gruncie sportowym. Właściwa praca na nierównym terenie znacznie zmniejszy ryzyko kontuzji i zaburzeń ruchu na boisku. Ćwiczenia na bosu możemy modyfikować na różne sposoby, oczekując od pacjenta pracy koncentrycznej, ekscentrycznej czy izometrycznej w obrębie każdej części ciała. Podstawą jest dobrze wypracowany cor, który zdecydowanie jest warunkiem bezpieczeństwa podczas gry jak i życia codziennego.

Warto popracować nad wskokami i zeskokami ze skrzyni. Doskonały trener Michael Boyle zwraca szczególną uwagę na to, aby skrzynia była odpowiednio dobrana rozmiarem do zawodnika. Pozycja przygotowawcza przed skokiem powinna być taka sama jak po jego zakończeniu, a samo lądowanie powinno być niezwykle ciche, co będzie potęgowało hamującą pracę mięśni kulszowo- goleniowych.

Istotnym elementem fizjoterapii jest praca nad skurczem ekscentrycznym. Optymalna siła ekscentryczna oraz izometryczna będą odpowiadały za poprawę komponentów hamowania, lądowania czy zmian kierunku.

Podczas pracy z pacjentami, czy ze sportowcami na salkach myślę, że każdemu z Nas powinien być bliski cytat Charliesa Poliquin’a ,,Dziwne jest to, że wielu trenerów przepisuje ćwiczenia o charakterze ekscentrycznym podczas rehabilitacji urazów spowodowanych nadmiernym przeciążeniem, a nie wykorzystuje metod ekscentrycznych, aby im zapobiegać’’.

W celu oceny wyniku postępów rehabilitacji warto wykorzystać kwestionariusz VISA-p.

Boyle M., Nowoczesny trening funkcjonalny’’ 2019
Pacek A.,,365 zaawansowanych podpowiedzi treningowych’’ 2020
Jeggier A. ,, Medycyna sportowa’’ 1991