Encyklopedia MTG

Wszystkie B C E G K M N O P R S T U W Z

Ból głowy

Ból głowy… Kogo z nas choć raz nie bolała głowa? Niestety to problem na tyle powszechny, że ciężko byłoby znaleźć choć jedną osobę, która nigdy nie zmagała się z tą dolegliwością. Jak wynika z badań jest to również jedna z najczęściej zgłaszanych przypadłości neurologicznych. Niekiedy jej nasilenie jest na tyle duże, że uniemożliwia codzienne funkcjonowanie. Siedzący tryb życia i przyjmowanie nieprawidłowej postawy ciała wpływają na zaburzenie równowagi mięśniowej, coraz większy rozwój dolegliwości ze strony kręgosłupa, co w konsekwencji również wpływa na odczuwane dolegliwości.

Ponieważ temat przewlekłych i nawracających bólów głowy jest dość szeroki a podejść terapeutycznych jest wiele w celu wyboru najwłaściwszych metod leczniczych niezbędna jest znajomość etiologii problemu. Ból głowy może wynikać zarówno z pociągnięcia struktur wewnątrzczaszkowych takich jak zatoki żyle czy duże naczynia jak i występowania guzów. Szczególnie niebezpieczny jest nagły, silny ból głowy, który pacjent opisuje jako najsilniejszy w życiu. Prawdopodobną przyczyną może być udar mózgu i niezbędna jest konsultacja lekarska. Na dolegliwości bólowe mogą wpływać również wady wzroku, zapalenie zatok przynosowych, czy choroby zębów.

Jednak z fizjoterapeutycznego punktu widzenia największe znaczenie będą miały szyjnopochodne bóle głowy. Modele wyjaśniające dolegliwości tego rodzaju dotyczą biomechaniki kręgosłupa szyjnego i przepustowości naczyń krwionośnych dostarczających krew do mózgu. Pod uwagę należy też brać teorie punktów spustowych dających promieniujący ból do okolic głowy oraz wpływ dysfunkcji stawów skroniowo-żuchwowych jako kompleksowe leczenie dolegliwości tego typu.

Cztery najczęstsze rodzaje bólów głowy, które swój początek biorą w odcinku szyjnym kręgosłupa to:

  • atypowy ból twarzy, który charakteryzuje się dolegliwościami ze strony szczęki, jednak bez dysfunkcji nerwu trójdzielnego. Najczęściej związany jest z zaburzeniami na poziomie C3 kręgosłupa.
  • napięciowy ból głowy, jest to typ bólu głowy, który coraz częściej spotyka się w populacji, gdyż jest ściśle związany ze stresem i pobudzeniem emocjonalnym, co daje uczucie napięcia w okolicy skroni i promieniuje aż do potylicy,
  • migrena, która została jeszcze bardziej rozdzielona na:
  • migrenę z aurą, w której charakterystyczne są poprzedzające ból głowy odwracalne zaburzenia wzroku, czucia, mowy (tak zwana aura migrenowa),
  • migrenę bez aury, którą charakteryzują długotrwałe bóle głowy (od 4 do 72 godzin), umiejscowione jednostronnie, pulsujące, aktywność fizyczna powoduje ich nasilenie i mogą towarzyszyć jej nudności i nadwrażliwość na światło oraz hałas,
  • klasterowy ból głowy, jest nazywany jest „bólem głowy samobójców”, ponieważ mogą pojawiać się trakcie jego trwania myśli samobójcze. Charakteryzuje się bardzo dużym nasileniem dolegliwości bólowych zlokalizowanych z tyłu gałki ocznej, czemu towarzyszy uczucie jej „wysadzania”.

Ból głowy – terapia

Przed rozpoczęciem terapii niezbędna jest dokładna diagnostyka, która umożliwi określenie etiologii bólów głowy. Konieczne jest zachowanie środków ostrożności, szczególnie w pracy z pacjentami z chorobami krążenia oraz starszymi. Przeprowadza się tak zwane testy bezpieczeństwa (test niestabilności segmentu ruchowego C1 oraz test de Kleina i Nieuwenhuysena).

Pomocnym w rozpoznaniu będzie wykonanie badań obrazowych RTG w celu wykluczenia zmian zwyrodnieniowych odcinka szyjnego), rezonansu magnetycznego oraz tomografii komputerowej. Szyjnopochodnemu głowy zawsze będzie towarzyszyła wzmożona tkliwość i bolesność odcinka szyjnego kręgosłupa, mięśnia czworobocznego, a blokada nerwu na poziomie C3- C4 będzie znosiła dolegliwości. Ważne jest również zbadanie ruchomości odcinka szyjnego, a także napięcia mięśniowego.

Warto uświadomić pacjentowi, że sięganie za każdym razem po leki przeciwbólowe, gdy pojawi się ból głowy, będzie miało tylko krótkotrwały efekt, ponieważ po jakimś czasie przyzwyczai się on do nich. Dlatego warto podjąć działania, które wpłyną na usunięcie przyczyny.

Postępowanie fizjoterapeutyczne obejmuje:

  • kinezyterapię, ponieważ niezbędna jest zmiana siedzącego trybu życia i wprowadzenie aktywności przez zastosowanie ćwiczeń zwiększających zakres ruchomości, wzmacniających osłabione mięśnie i rozciągających nadmiernie napięte,
  • terapię manualną, która w przypadku zaburzeń stawowych będzie obejmowała ich mobilizację, a gdy problem leży w nadmiernie napiętych tkankach miękkich stosuje się techniki rozluźniania pozycyjnego, terapię punktów spustowych i stretching,
  • masaż, który pozwoli na rozluźnienie napiętych struktur,
  • fizykoterapię, zabiegi takie jak Sollux, ultradźwięki, TENS również wpłyną na rozluźnienie nadmiernie napiętych tkanek,
  • edukację- uświadomienie pacjentowi, że bardzo ważna jest ergonomia i zmiana nawyków.

Zapewne zainteresuje Cię artykuł szeroko rozprawiający o bólach głowy