Encyklopedia MTG

Wszystkie A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Z Ź Ż

Zapalenie ścięgna piętowego

Zapalenie ścięgna piętowego – etiologia

Osoba prowadząca siedzący tryb życia, niepodejmująca aktywności fizycznej poza pracą, spędzająca swój czas zazwyczaj przed telewizorem nagle decyduje się zacząć uprawiać sport. Mogłoby się wydawać, że to bardzo dobry w krok w stronę zdrowia, jednak jak się okazuje nie zawsze tak nie jest… Nagły przypływ motywacji do biegania długich dystansów, o dużej intensywności lub po prostu brak odpowiedniego przygotowania do treningu mogą skończyć się źle, gdyż możliwy jest uraz, a w rezultacie zapalenie ścięgna piętowego nazywanego też ścięgnem Achillesa. Jednak z drugiej strony jest to również schorzenie wielu zawodowych sportowców. Czym więc jest ta struktura która, mimo że jest największym ścięgnem w ludzkim organizmie, ulega tak często uszkodzeniom?

Ścięgno piętowe (Achillesa) jest to silne pasmo, będące zakończeniem mięśnia trójgłowego łydki (składającego się z mięśnia brzuchatego łydki i mięśnia płaszczkowatego), mające swój przyczep końcowy na guzie piętowym. Z jednej strony potrafi wytrzymać działające na nie siły poprzeczne do 500 kg, a z drugiej tak łatwo je uszkodzić, gdyż jak dowodzą badania, ponieważ około 2-6 centymetrów od przyczepu na kości piętowej ma strefę słabego ukrwienia.

Do jego ostrego urazu dochodzi, gdy gwałtownie zwiększa intensywność lub dystans pokonywany podczas treningów. Może mieć to również związek z nieprawidłowym przygotowaniem (rozciągnięciem) ścięgna Achillesa podczas rozgrzewki, a także przetrenowaniem.

Jego przewlekłe urazy spowodowane są tzw. sumowanymi mikrourazami, które są szczególnie niebezpieczne u sportowców. Powtarzające się obciążenia powodują stopniowe osłabianie ścięgna, jego stany zapalne, obniżenie elastyczności, a w rezultacie jego przerwanie.

Do czynników predysponujących do zapalenia ścięgna Achillesa należą:

  • biegi oraz skoki,
  • dodanie komponenty wbiegania pod górę do treningu,
  • zbyt szybki powrót do dużych dystansów po przerwie treningowej,
  • nieprawidłowo dobrane obuwie (zbyt sztywne),
  • twarde podłoże podczas treningów.

Można wyróżnić:

  • zapalenie ścięgna Achillesa w obrębie jego przyczepu- pacjent będzie skarżył się na bolesność i wzmożoną tkliwość w obrębie pięty, a ich nasilenie może pojawić się podczas wbiegania pod górę.
  • zapalenie ścięgna Achillesa poza jego przyczepem- związane jest to ściśle z zaburzeniami ukrwienia na długości ścięgna.W tym przypadku wyróżnia się jeszcze jeden podział:
  • zapalenie okołościęgnowe- dotyczy tylko osłonki, otaczającej ścięgno,
  • zapalenie występujące z podrażnieniem ścięgna- dotyczy zarówno osłonki jak i ścięgna,
  • podrażnienie ścięgna- dotyczy samego ścięgna

Zapalenie ścięgna piętowego – objawy i diagnostyka

Do typowych objawów zgłaszanych przez pacjenta jest ból zlokalizowany kilka centymetrów nad przyczepem do guza piętowego, bolesność uciskowa na przebiegu ścięgna, trzeszczenie – wrażenie „piasku w ścięgnie”. Dolegliwości w początkowym etapie pojawiają się po zakończeniu aktywności, a później nasilają się również podczas treningu.

Podczas diagnostyki należy również ocenić postawę ciała w tym ustawienie stóp oraz zakresy ruchu w stawach kończyny dolnej- szczególnie ważne jest zgięcie podeszwowe stopy, używając w tym celu test wspięcia na palce (przy zapaleniu ścięgna piętowego ruch ten będzie ograniczony).

W celu zróżnicowania zapalenia ścięgna piętowego z jego całkowitym przerwaniem można wykonać próbę Thompsona- jest dodatnia, gdyż pacjent nie jest w stanie zgiąć podeszwowo stopy, świadczy to o przerwaniu ścięgna.

Leczenie

Postępowanie w leczeniu zachowawczym zapaleniu ścięgna piętowego obejmuje:

  • odpoczynek, w początkowym etapie polegający na całkowitym odciążeniu kończyny, a później ważna jest redukcja częstości i intensywności treningów,
  • okłady z lodu,
  • stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych,
  • ćwiczenia rozciągające i wzmacniające ścięgno Achillesa,
  • ćwiczenia wzmacniające mięsień brzuchaty łydki i mięsień płaszczkowaty,
  • zastosowanie wkładek w przypadku występowania wad postawy,
  • techniki rozluźniające ścięgno i zmniejszające napięcie całej taśmy biomechanicznej tylnej strony uda,
  • zabiegi z zakresu fizykoterapii o działaniu przeciwbólowym.

Zakazane są miejscowe iniekcje steroidów w ścięgno lub jego przyczepy, gdyż może doprowadzić to do jego przerwania.
Jeżeli leczenie zachowawcze nie przyniesie oczekiwanych efektów w ciągu 6 miesięcy należy podjąć decyzje o zabiegu operacyjnym, który polega na plastyce ścięgna i ościęgnej. Po zabiegu unieruchamia się kończynę na okres od 4 do 6 tygodni, chodzenie z częściowym obciążeniem możliwe jest po 2-4 tygodniach, a po zdjęciu gipsu pacjent poddawany jest 6- tygodniowej rehabilitacji.

Zapewne zainteresuje Cię artykuł o ostrodze piętowej