Encyklopedia MTG

Wszystkie B C E G K M N O P R S T U W Z

Zapalenie rozcięgna podeszwowego

Zapalenie rozcięgna podeszwowego – etiologia

Na nasze stopy codziennie nakładane są znaczące siły. Spoczywa na nich ciężar całego ciała, wystawiane są na długotrwałe stanie, chodzenie, bieganie…
Niestety takie przeciążenia prowadzą do powstawania mikrourazów i bólu.

Strukturą, która jest narażona szczególnie na wszelkiego rodzaju obciążenia, jest rozcięgno podeszwowe. Rozpościera się ono od przyśrodkowej powierzchni guza piętowego, biegnąc przez łuk podłużny przyśrodkowy stopy, rozdziela się na pęczki, a każdy z nich kończy się na paliczkach bliższych palców. Powięź podeszwowa ulega napięciu w momencie zgięcia grzbietowego palców stóp. Dzięki temu unosi się również łuk podłużny stopy. Oprócz zapewnienia prawidłowego wysklepienia stóp odpowiada, odgrywa znaczącą rolę podczas chodu, ponieważ w czasie fazie podparcia przekazuje siły z tyłostopia na przodostopie.

Może ono zostać uszkodzone podczas czynności wymagających wyprostu paliczków, a więc w trakcie chodu oraz biegu. Poza tym wyróżniamy takie czynniki ryzyka jak:

  • długotrwałe utrzymywanie pozycji stojącej,
  • występowanie stopy wydrążonej,
  • przykurcz mięśnia brzuchatego łydki
  • obciążenie wywierane przez dodatkowe kilogramy również będzie podrażniało podeszwę stóp,
  • trening biegowy po twardym podłożu,
  • słaba jakość parkietu na hali sportowej,
  • chodzenie na boso po nierównym podłożu, np. plaża.

Tak więc łatwo wywnioskować, że zarówno nadmierna masa ciała jak i zbyt mocno obciążające treningi, zwłaszcza bieganie, będą sprzyjać tworzeniu się stanów zapalnych podeszwy stóp.

Zapalenie rozcięgna podeszwowego – umiejscowienie

Pacjent borykający się z zapaleniem rozcięgna podeszwowego, będzie zgłaszał przede wszystkim ból, który pojawia na dolnej powierzchni pięty w obrębie guza piętowego, towarzyszący również aktywności fizycznej, a w późniejszym etapie chodzeniu, a nawet staniu. Oprócz tego w badaniu nie może zabraknąć palpacji podeszwowej strony stóp, podczas której występować będzie wzmożona tkliwość i wzmożenie objawów. Warto również wykonać test długości dla mięśnia brzuchatego łydki, który może być przykurczony. Testem prowokacyjnym w tym schorzeniu będzie zgięcie grzbietowe palców (windlass test). Jeżeli dojdzie do nasilenia objawów, uznaje się go za dodatni.

Zapalenie rozcięgna podeszwowego – leczenie

Faza 1:

Terapia w początkowym etapie powinna spełniać cel przeciwbólowy i przeciwzapalny. Takie działanie będą miały odpowiednie leki, jednak będzie to efekt krótkotrwały, a najważniejsze jest usunięcie przyczyny.

Niezastąpioną metodą w tym przypadku będzie stretching powięzi podeszwowej. W jej rozluźnieniu pomoże również masaż głęboki stopy i terapia punktów spustowych. Jeżeli problem leży w przykurczonym mięśniu brzuchatym łydki, należy to samo postępowanie zastosować również w jego przypadku.

Następnie przejść można do zwiększenia zakresu ruchomości zarówno zgięcia grzbietowego stopy, jak i wyprostu w stawach śródstopno-paliczkowych.

W procesie leczniczym należy zapobiegać nadmiernemu nadwyrężaniu podeszwy stóp. Dlatego z planu terapii wykluczamy ćwiczenia wymagające długotrwałych pozycji stojących, biegów, podskoków. Zamiast tego proponujemy aktywności mniej obciążające jak rower stacjonarny czy pływanie.

Wsparciem terapii stanu zapalnego rozcięgna podeszwowego będą zabiegi z zakresu fizykoterapii, takie jak:

  • ultradźwięki,
  • fonoforeza,
  • laser biostymulacyjny,
  • wodolecznictwo.

Dodatkowymi elementami włączanymi do terapii jest używanie indywidualnie zaprojektowanej wkładki profilaktycznej, stosowanie tak zwanego Low-Dye tapingu, odciążającego rozcięgno podeszwowe oraz okłady z lodu.

Poza tym nie osiągniemy długotrwałego efektu terapeutycznego bez współpracy terapeuty z pacjentem. Dlatego ważna jest edukacja w zakresie wiedzy na temat odpowiedniego obuwia, właściwego podłoża do treningów, wpływu masy ciała na stan stóp.

Faza 2:

Jeśli zabiegi z etapu 1 terapii nie pomagają, a objawy utrzymują się kilka miesięcy, należy po raz kolejny przeprowadzić dogłębną diagnostykę, w celu wykluczenia innych chorób.

Utrzymujący się długotrwale stan zapalny rozcięgna podeszwowego wymaga zastosowania opatrunku gipsowego, który unieruchomi stopę, przez okres jednego miesiąca.

W przypadku występowania stopy wydrążonej zalecane jest również stosowanie wkładek do butów.
Można również znaleźć informacje o korzystnym wpływie zakładania szyny na noc w pozycji zgięcia grzbietowego stopy w zakresie 5 stopni.

Faza 3:

Jeżeli zawiodły wszystkie metody leczenia zachowawczego zastosowanie znajduje zabieg tak zwana ortotrypsja, czyli zastosowanie fal udarowych o wysokiej energii.
Inną z technik operacyjnych, w przypadku gdy zawiodły sposoby z fazy 1 i 2, jest uwalnianie powięzi podeszwowej.