Encyklopedia MTG

Wszystkie A B C Ć D E F G H I J K L Ł M N O P R S Ś T U W Z Ź Ż

Konflikt udowo-panewkowy (FAI)

Staw biodrowy jest to typowy staw kulisty, składający się z panewki oraz głowy, w którym mogą zachodzić ruchy zgięcia, wyprostu, odwodzenia, przywodzenia oraz składowa tych ruchów, czyli obwodzenie. Panewka utworzona jest z połączenia trzech kości:

  • biodrowej (⅖ panewki),
  • kulszowej (⅖ panewki),
  • łonowej (⅕ panewki).

Jest ona wyposażona w obrąbek stawowy, który ją uzupełnia, zaś właściwą powierzchnię stawową nazwano księżycowatą. Znajduje się tam również dół, do którego przyczepione jest więzadło głowy kości udowej.

Drugim elementem stawu jest głowa kości udowej, która ma kształt kulisty, a na swojej powierzchni zawiera dołek dla więzadła głowy kości udowej.

Konflikt udowo-panewkowy – etiologia

Jeżeli dojdzie do zachwiania równowagi między głową, a panewką stawu biodrowego może dojść do powstania tak zwanego konfliktu udowo-panewkowego (FAI). Jest to nieprawidłowy kontakt głowy kości udowej względem brzegu panewki stawu biodrowego. Pojawia się, ponieważ kość biodrowa nie rozwija się prawidłowo w wieku dziecięcym. Dotyka zazwyczaj aktywnych fizycznie osób w 3-4 dekadzie życia, rzadziej po 20 roku życia.

Wyróżnia się trzy typy deformacji:

  • typ „CAM” w tym przypadku głowa kości udowej nie jest owalna. Występujące zgrubienie na granicy głowy i szyjki kości udowej powoduje ścieranie chrząstki stawowej i dochodzi do zaburzeń ruchomości względem panewki. Zaburzenie to przeważa u mężczyzn. Może być poprzedzona nieleczoną chorobą Perthesa.
  • typ „PINCER” występuje nadbudowa kostna na krawędzi panewki stawowej (jest zbyt głęboka), co prowadzi do nierównomiernej kompresji panewki przez głowę, na skutek czego powstaje uszkodzenie. Częściej występuje u kobiet niż u mężczyzn
  • typ mieszany, w którym występuje zarówno zaburzenie budowy panewki, jak i głowy stawu biodrowego.

Wszystkie typy konfliktu udowo-panewkowego prowadzą do uszkodzenia stawu biodrowego. Schorzenie to przyczynia się do powstania wczesnej postaci zwyrodnienia stawu biodrowego.

Osoby cierpiące na konflikt panewkowo-udowy odczuwają ból w okolicy pachwiny, niekiedy dolegliwości promieniują do zewnętrznej strony biodra. Ostry, kłujący ból może pojawiać się przy obracaniu, skręcaniu i kucaniu, ale czasami jest to tylko tępe pobolewanie. Ponieważ osoby uprawiające sport silniej obciążają staw biodrowy, mogą zacząć odczuwać ból wcześniej, niż osoby mniej aktywne. Jednakże wysiłek fizyczny nie powoduje konfliktu udowo-panewkowego.

Konflikt udowo-panewkowy – diagnostyka

W trakcie badania wykorzystuje się kilka testów, pozwalających na wykrycie zaburzeń w funkcjonowaniu stawu biodrowego:

  • Test konfliktu przedniego – wykonuje się go w leżeniu tyłem, a dodatni wynik testu stwierdza się przy wywołaniu dolegliwości bólowych w pachwinie, podczas wykonania rotacji wewnętrznej zgiętego do 90 stopni stawu kolanowego, a następnym przywiedzeniu kończyny.
  • Test konfliktu tylnego – pacjent w leżeniu tyłem, udo znajduje się poza leżanką, a terapeuta wykonuje jego odwodzenie i rotację zewnętrzną. Wynik testu dodatni, gdy wystąpią dolegliwości w bocznej części pośladka.
  • Drehmann test – pacjent w leżeniu tyłem, terapeuta kładzie jego stopę na przeciwnym kolanie, jednocześnie wywierając ucisk na nie. Ból zlokalizowany w pachwinie oznacza występowanie konfliktu udowo-panewkowego.

Badaniem obrazowym, które pozwoli na wczesne wykrycie zmian jeszcze przed postępującymi zwyrodnieniami jest rezonans magnetyczny.
Ponieważ w wielu chorobach występuje ból okolicy stawu biodrowego konflikt udowo- panewkowy je różnicować między innymi z dysplazją stawu biodrowego, zespołem mięśnia gruszkowatego, a nawet endometriozą.

Leczenie

Konflikt udowo-panewkowy można leczyć za pomocą rehabilitacji. Najczęściej stosuje się opracowanie tkanek miękkich okolicy stawu biodrowego, ćwiczenia stabilizacji głębokich struktur obręczy biodrowej, ćwiczenia propriocepcji. Ze względu na zmiany kostne w okolicy stawu biodrowego praca w tym rejonie może być bolesna dlatego staramy się pracować w zakresie jak najmniejszego bólu. Dobre efekty daje jedna z technik terapii manualnej – trakcja stawu biodrowego. Jednak należy pamiętać, że praca na tkankach miękkich daje zmniejszenie objawów, ale nie zniweluje przyczyny FAI, która leży w nieprawidłowej budowie kostnej.

Spowolnienie postępu choroby jest możliwe dzięki zaprzestaniu aktywności fizycznej, pogłębiającej uszkodzenia chrząstki, co nie jest zadowalającym rozwiązaniem dla młodych osób. Pełne wyleczenie jest możliwe dzięki zabiegowi artroskopii stawu biodrowego, który polega na naprawie obrąbka oraz plastyce szyjki kości udowej i panewki, tak aby nie powodowały już uszkodzenia obrąbka.

Prawdopodobnie zainteresuje Cię artykuł dotyczący biodra dysplastycznego